Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 629, սյունակ 1
ՊԱՐԱԶԱՆԻԼ
II
«ընդվզել, մարտնչել»
(ԲՀ` «ստամբակիլ»)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ամենայն հավանականությամբ պարանոցել «ընդվզել» բայի աղավաղված գրությունն է։
Էջ 630, սյունակ 1
ՊԱՐԱՐ(Տ)
«պարարտ, գեր, բերրի, պարարտություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *paðar(t)-
ըստ Benveniste-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարարել,
պարարուն,
պարարտանալ,
պարարտութիւն,
պարարտամարմին,
մարմնապարար,
որովայնապարար,
երկնապարար,
որդնապարար,
հոգեպարար,
շտեմարանապարար,
ակնապարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pδ’r
«կերակրել»
սողդ.
pδ’rti
«կերակուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541
Էջ 631, սյունակ 1
ՊԱՐԷՏ
(-ի, -աց)
(պարետ)
«պարետ, վերակացու, տեսուչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *upa-δet
δet-ι համար հմմտ. հայ. (<իրան.) դէտ։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541
Էջ 632, սյունակ 1
ՊԱՐՈՑԱՃ
«ժողովակետող»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 66) համարում է պարառոցելի-ի սխալագրությունը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 633, սյունակ 1
ՊԱՐՏԱՍԻԼ
«հոգնել, թուլանալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. par-tas
իրանական աղբիւրից՝ par-tas (tas-ի համար հմմտ. օս. tasyn «ծռել»):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
tasyn
«ծռել»
tas-ի համար
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 384
Էջ 634, սյունակ 1
ՊԱՐՏԵԼ
(ԻԼ)
«պարտության մատնել, հաղթել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ni-part
«մարտ, կռիվ»
փոխատու լեզու՝ խոս.-սակ. purr (pr-nu-)
«հաղթել»
Ջահ. ՀԼՊ 541: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 68) միացնում է պարտ «պարտք» արմատի հետ որպես փոխաբերական գործածություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարտութիւն,
պարտումն,
անպարտելի,
դիտապարտելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541;
Աճ. ՀԱԲ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 634, սյունակ 1
ՊԵՆՏԱԹԼՈՍ
«հնգամարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πένταθλον
«հնգամարտիկ»
փոխատու լեզու՝ հուն. πένταθλος
«հնգամարտ»
Մատենագիտություն
H. AG 72;
Աճ. ՀԱԲ 72
Էջ 635, սյունակ 1
ՊԵՏ
(-ի, -աց)
«պետ, սկիզբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pet
փոխատու լեզու՝ իրան. *pet- (*pa-ita-)
Աճառյանը բխեցնում է (ըստ Nyberg-ի) *upaita- ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պետութիւն,
պիտանի,
մարդապետ,
պիտանութիւն,
հայրապետ,
պիտոյ,
քահանայապետ,
պիտակ,
հազարապետ,
պիտակութիւն,
դահճապետ,
պիտառ,
գաւառապետ,
պիտառել,
տիեզերապետ,
պիտի,
պետական,
ումպետ,
պետականացնել,
յումպետս,
խմբապետ,
յուպետ,
հանրապետութիւն,
զինչպետ,
մեծապետական,
զինչպիտութիւն,
նահանգապետ,
թեպետ,
որպետ,
չպետք,
չպիտոյ,
համապիտան,
անպիտան,
սակաւապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paiti-
մ. պ.
apāyēt
հ. պ.
pati-
պ.
bāyad
«պետք է»
արք.
bēd
մ. պ.
pat
պ.
pet
Մատենագիտություն
H. AG 229;
Ջահ. ՀԼՊ 542;
Աճ. ՀԱԲ 74;
Աճ. ՀԱԲ 79;
Ջահ. ՀԼՊ 542
Էջ 637, սյունակ 1
ՊԻՂԾ
(-ոյ)
(պեղծ, պխղծ, պխծ)
«պիղծ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է պղտ-որ արմատի հետ, ինչպես պարծ-ը հ-պարտ-ի։ Աճառյանը համարում է հայերենից փոխառված վրացերեն pilci/bilci «անմաքուր, պիղծ» բառերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղծել,
պղծաբան,
պղծալից,
պղծաշուրթն,
եղծապիղծ,
մկնապիղծ,
չարապիղծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pilci/bilci
«անմաքուր, պիղծ»
ըստ Աճառյանի՝ փոխառություն հայերենից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82
Էջ 637, սյունակ 1
ՊԻՆՉ
(պինջ)
«պինչ, քթածակ, քթանցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փնչել (-ալ) բայի հետ միասին բնաձայնական կազմություն, որ համաբանությամբ ստացել է երկակի -ուի վերջավորությունը եւ այս ձեւով փոխառվել վրացերենում` pinčwi: Բեյլին (DKS, 236) համարում է իրանական փոխառություն։ Աբաեւը (497) ավելի մոտ է համարում կովկասյան աղբյուրներին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնչատ,
պնչատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pinčwi
փոխառություն հայերենից
ou.
fynj, finj
«քիթ, ծայր»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։