Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 79 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐԽՈՆՋ «ագռատուկ, դաշտախոտուկ»
Անստույգ (թերեւս)
կրկնաւոր կազմութիւն՝ բրբ. մրմոնջ-ի տիպի կաղապարով՝ ինչ-որ խոր- արմատական ձեւից կամ խորիս «բարակ մաշկ, կեղեւ» բառի ածանցեալը
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐՇ I -ի, -իւ, -ից «փոս, ծակ, խորութիւն, ծովածոց, անկիւն, զգեստի ծալք, երեսի կնճիռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-) *-s աճականով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *khor-s-` *(s)ker- «կտրել» արմատից, որտեղից՝ բերել, քորել, այլեւ, թերեւս, խոր. հմմտ. *-s աճականով՝ հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ., կիմր. corr «հիւծուած, բզուկային», բոխ. Ա kárst, Բ kārst «կտրել, անջատել, քայքայել», խեթ. korš «կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել». իմաստներով մօտ են՝ հ. իռլ. skard «քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ», skor «քարթ, ճեղք», հ. սլաւ. červo «որովայն, փոր, արգանդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորշակնեալ, խորշաբաղ, խորշխորշան, խորշեղէն, վեցախորշ
Նոր՝
ծովախորշ, խորշոմ, խորշոմերես, խորշոմիլ, խորշիլ, անխորշ, խորշանք, խորշումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κορσοω «խուզել»
մ. իռլ., կիմր. corr «հիւծուած, բզուկային»
բոխ. Ա kárst «կտրել, անջատել, քայքայել»
բոխ. Բ kārst «կտրել, անջատել, քայքայել»
խեթ. korš «կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել»
հ. իռլ. skard «քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ»
հ. իռլ. skor «քարթ, ճեղք»
հ. սլաւ. červo «որովայն, փոր, արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐՇ IV «խորշակ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. hōrš (թերեւս) «չոր»
Տարածուած ձեւն է խորշակ (տե՛ս), բայց կա նաեւ առանց -ակ-ի ձեւ՝ թերեւս ենթադրուած խորշակ-ից (իրանական առանց -āk-ի ձեւ՝ hōrš, բուն նշանակում է «չոր» (<hōšāk «չորացնող (քամու մասին)»):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈ(Ր)ՇՈՏ -ոյ «չոր խոտ, խոխով»
Բնաձայն (թերեւս)
բնաձայնական կազմութիւն խո(ր)շ- (հմմտ. խոր(շ)ել) + -ոտ ածանց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 346, սյունակ 1 Էջ 346
ԽՈՐՈՎ «խորովում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «այյրել, վառել, ջեռուցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khorou- (*khoreu-))
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորովիլ, խորոված, խորովոյ-ք, խորովանք, թերխորով
Նոր՝
աղեխորով, սիւեռնախորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խարել
հայ. խարշել
լատվ. karštas «տաք, շոգ»
ռուս. красный «կարմիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 411
Էջ 346, սյունակ 1 Էջ 346
ԽՈՐՈՏ «գեղեցիկ, սիրուն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ թյուրքական յակուտ. kärätϊk (թերեւս)
աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորոտիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 411
Էջ 346, սյունակ 1 Էջ 346
ԽՈՐՔԱՊԱՀ «երախտահատույց» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
խորք եւ պահ բաղադրիչներով նորակազմություն
Էջ 346, սյունակ 1 Էջ 346
ԽՈՑ (ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) «խոց, վերք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *khai-t- «խփել, հրել, խոթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khot-sk`) այլ ձայնավորումով, ինչպես խոթ բառում
արմատի կողքին՝ այլ ձայնավորումով, ինչպես խոթ բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոցել, խոցահարել, խոցոտել, խոստել, խոցոտիչ, խոցոտումն, խոցտուկ, ծածկախոց, ծածկախոյց, լերդախոց, չարախոց, սրախոց, գեղարդնախոց, ջրխոց, տիգախոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խայթ
հայ. խեթ
հայ. խիթ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 147
Էջ 346, սյունակ 1 Էջ 346
ԽՈՒԵԼ «նեղել, չարչարել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu- «նետել, հրել, հալածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-) պահպանվել է հիմնականում ածականներով եւ *(s)k'eū- տարբերակով
արմատից, որ պահպանվել է հիմնականում ածականներով եւ *(s)k'eū- տարբերակով
Տե՛ս նաեւ
Էջ 346, սյունակ 1 Էջ 346
ԽՈՒԶԵԼ (խոյզ) «խուզել, կտրել, հնձել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu- «կտրել, անջատել, քերել, փորփրել, քչփորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kheu-g'h-)
արմատից, որտեղից նաեւ՝ խզել (խուզ-) ձայնդարձային ձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուզումն, ստորախուզել
Տե՛ս նաեւ