Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 79 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՉ (խայչ, խէչ), -ի, -ից «խաչ, խաչափայտ. (փխբ.) վիշտ, չարչարանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *khet- «փայտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khotiō-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
Աղբյուր՝ թրք. խաչագող (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչդուռ (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչեղբայր (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչերկաթ (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչմերուկ (թերեւս)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khotiō- *khet- «փայտ» արմատից։ Ջահուկեանը (ՀԼՊ 147) միացնում է հնդեւրոպական *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» արմատի հետ՝ նրա համար նշելով ձայնաւորման եւ ձայնդարձի տարբեր տիպեր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաչական, խաչակիր, խաչակից, խաչել, խաչելութիւն, խաչամահ, խաչափայտ, խաչապան, խաչկրան, խաչվերաց, խաչարձան, խաչքար, խաչագող, խաչդուռ, խաչեղբայր, խաչերկաթ, խաչմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. xada «ուղիղ եւ երկար ճիւղ, ձող, կախաղան» ((հայ-իրանական զուգաբանութիւն))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 334; Լիդեն None; ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՌՆՈՒՊ «եղջերենի (ծառ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xarnūb (xurnūb)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 337
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՍԱՊ II «խնկեղեգ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qasab
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 329
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՍԱՊԱՐԻԲԷ «մի տեսակ եղեգ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qasab-ul-δarīra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 337
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՍՏ I «մի հեղուկաչափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qist
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 337
Տե՛ս նաեւ
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱՄ «հալվածքի մնացորդ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «կեղտագույն, գորշագույն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ker-/*k'er-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ker-/*k'er- «կեղտագույն, գորշագույն» արմատի հետ... Քիչ հավանական է կապը նաեւ խարել «այրել, դաղել» բայի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kardama «կեղտ, աղբ»
հ. վ. գ. uoz
հ. սաքս. hrot «մուր, մրուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԲԱՆ (խարբակ, խարպախ) «զանձլամեր, եղերբրոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xarbaq
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 343
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԲՈՒԶ «իշայծյամ, որմզդեղն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. xarbuz «իշայծյամ»
մ. պ. xarbuz (xar «էշ» եւ buz «այծ, այծյամ»):
Մատենագիտություն
H. AG 159; Աճ. ՀԱԲ 343
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԵԼ I «այրել, դաղել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «այրել, վառել, ջեռուցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khr- (*khər-, *khor-))
բնիկ հնդեւրոպական՝ *khr- (*khər-, *khor-) ` *ker- «այրել, վառել, ջեռուցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարակել, խարակիչ, խարան, խարոյկ, խարոյկել, խարուկածին, եղեմնախար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. hyrr «կրակ»
հ. վ. գ. herd «օջախ»
լիտվ. kùrti «ջեռուցել, տաքացնել»
լիտվ. kárštas «տաք, ջերմ, կիզիչ»
լատ. cremō «այրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Տե՛ս նաեւ
Էջ 322, սյունակ 1 Էջ 322
ԽԱՐՀԱՆ «արոտատեղ, խոտհարք»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղադրութիւն խար «անասնակեր» եւ հան(ել) բաղադրիչներից (ոչ «արուարձան»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խար, հանել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 346; Մալխ. ՀԲԲ 250