Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված · Էջ 79 / 100
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐ (-ու) «շուրջ, շրջան, պար, խումբ, շարք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *pero-
Աղբյուր՝ իրանական *par-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *par- (< հնդեւրոպական *pero-)։- Bailey, DKS 232, 248. Ավելի վաղ վարկածները տարբեր անձերի կողմից Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 55) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաձեւ, պարանցիք, պարաւոր, պարս, պարսմայր, պարոյր, պար(ա)-, բարձրապարու, գեղապարել, անպար, խորհրդապար, կոծապար, ատրապար, ատրապարիկ, նորպարահանդես, պարասրահ, պարբերաբար, պարբերական, պարբերականություն, պարուհի
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 232, 248; Աճ. ՀԱԲ 55
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆ (-ի, -աց) «պարան, չվան, երկարության մի չափ, որթատունկերի շարք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կազմված է պար արմատից՝ -ան վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանախաղաց, պարանախաղացութիւն, պարանմեջ, մագապարան, այգեպարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. պարանիլ «շրջվել, հետ դառնալ»
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆՈՑ (-ի, -աց) «վիզ, նեղուց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտվել, շրջվել»
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել»
Կազմված է պարանիլ «դառնալ, հետ դառնալ» բայի ներգործական պարանել «դարձնել, շուտ տալ, շրջել» (պահպանվել է միայն բարբառներում) բայի հիմքից՝ -ոց վերջածանցով։ իմաստային այդ հարաբերությունն է առկա նաեւ լատ. collum «պարանոց» (*kuel- «պտտվել, շրջվել» արմատից), այլեւ հայ. բուկ (<հ.-ե. *bheug- «ծռել») բառերում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանոցաբաղ, պարանոցատանջ, պարանոցուտ, մերկապարանոց, կարճապարանոց, գեղեցկապարանոց, լայնապարանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. collum «պարանոց»
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՊԱՆ «քուրձ, կարաս»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական -պան <-pān (թերեւս)
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՊԱՏԻԼ «ճապկտել, ճմկոտալ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս կրկնավոր պատկերավոր կազմություն
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՐ(Տ) «պարարտ, գեր, բերրի, պարարտություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *paðar(t)-
ըստ Benveniste-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարարել, պարարուն, պարարտանալ, պարարտութիւն, պարարտամարմին, մարմնապարար, որովայնապարար, երկնապարար, որդնապարար, հոգեպարար, շտեմարանապարար, ակնապարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. pδ’r «կերակրել»
սողդ. pδ’rti «կերակուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՒԱՆԴ (-ից, -աց) (պարուանդ) «կապանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *pāðaband (*pāðabandā- «ոտնակապ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաւանդել, պարաւանդանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. pā(y)band
Մատենագիտություն
H. AG 227; Աճ. ՀԱԲ 58
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԳԵՒ (-ից, -աց) «պարգեւ, ռոճիկ, թոշակ, մրցանակ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (փոխառություն իրանական աղբյուրի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարգեւել, պարգեւաբաշխ, պարգեւական, պարգեւապետ, պարգեւատու, աստուածապարգեւ, նորապարգեւ, մեծապարգեւ, վերնապարգեւ, բարեպարգեւ, երախտապարգեւ
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԵԿ «պահապան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *pāhrak
Բաղադրություն՝ պարեկապան (պարսկապան) (ամբողջական փոխառություն)։ հմմտ. պահակ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարեկապան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 59
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԶ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «պարզ, մաքուր, անկեղծ, հասկանալի, միատարր, ոչ բաղադրյալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *parz
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարզել, պարզախոս, պարզական, պարզամիտ, պարզուտ, պարզուած, քաղցրապարզ, պարզաբանութիւն, պարզասէր, պարզասիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մանիք. պհլ. parūd «զտված, մաքրված»
պ. pālūdan «քամել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 60; Bailey, DKS 189; Ջահ. ՀԼՊ 541