Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 79 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆԱԲԱՆԴ (դանդանաւանթ), -ի, -աց ուշ՝ նաեւ -ից «սանձ, երասանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. *dandānaband
իրանական աղբիւրից` *dandānaband
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանաւանդակապ
Մատենագիտություն
H. AG 134; Աճ. ՀԱԲ 621
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՆ (-ին, -ինք, -անց) «դաշինք, համաձայնություն, ներդաշնակություն, մեղմություն, պահպանակ, սաղավարտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *dašn
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաշնակ, դաշնաւոր, դաշնագիր, դաշնակից, դաշնակապէս, դաշնակայուր, դաշնակել, դաշնակումն, ներդաշնակ, դաշնակ, դաշնամուր, դաշնակահար, դաշնակցութիւն, դաշնակցել, դաշնագիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՆԱՆԵԼ «վանել»
Անստույգ
անստույգ իմաստով, որ ենթադրում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 623) ըստ վանել գլխաբառի բացատրության (ԲՀ 298), բայց այստեղ վանել-ի բացատրության մեջ նշված է երեք իմաստ կամ-ով` 1.«ենթադրել» («ընթադրել») 2.«դաշնանել» եւ 3. «հալածել կամ փախցնել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623; ԲՀ 298
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՏԱՆ (-ի, -ից, -աց) «դաշտան, ամսական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. daštān
Աղբյուր՝ պ. daštān
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաշտանիկ, դաշտանութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 135; Աճ. ՀԱԲ 624
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍ (-ու, ուշ` նաեւ -ի, -ից) «խումբ, կարգ, աստիճան, ժամերգութեան տեղ, ուսանելիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խոտա-սակ. dasa «բաժին կամ դաս, կարգ»
Աղբյուր՝ օս. dasun «դարսել, հիմնել, կառուցել»
իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դասադաս, դասասաց, դասալիք, դասակ, դասական, դասակարգ, դասաւորել, դասել, շարադասութիւն, գերադասել, նախադաս, դասարան, դասատու, դասացուցակ, երկդասեան, դասարանցի, դասարանական, դասադուլ, դասախօս, դասընկեր, դասընթաց, դասաւանդել, դասաւանդում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ. dasa «բաժին կամ դաս, կարգ»
օս. dasun «դարսել, հիմնել, կառուցել»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 154
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍԱՆ ««կոխել» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Աղաւաղուած բառայօդուած, որ ձեռագրերից մէկում տրուած է բայական ձեւով` դասեմ «կոխեմ»: ԲՀ-ի հրատարակիչը (էջ 359) հնարաւոր է համարում նոյնացնել դասօն «խօսիլ» բառայօդուածի հետ` սա բխեցնելով եբր. lāšōn «լեզու» բառից
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՍՏԻԱՐԱԿ (-ի, -աց) «դաստիարակ, ուսուցիչ, խնամակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dastyārak
հմմտ. պ. dastyār «օգնական»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաստիարակել, դաստիարակապես, դաստիարակութիւն
Նոր՝
դաստիարակիչ, դաստիարակչուհի, դաստիարակչական
Մատենագիտություն
H. AG 135; Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՍՏԻՇՈՆ (դաստիշոյն, դաստիշու (սխալով՝ դաստիլոյն)) «կոնք, լագան, ձեռք լվանալու աման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dast-šūy
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՍՏՈՒՀՏ «դրամական նվեր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dast-muzd
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 629
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱԽԱԶ (-ի, -աց) ««դատահարույց, ամբաստանող» (նոր՝ «դատախազ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dāt-xvāz
(*xvāz՝ xvāstan «ցանկանալ, ուզել» բայի արմատը)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատախազութիւն, դատախազել, դատախազանք
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522