Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 78 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՅՏԵԼ «վախենալ, այսահարվել, ապշել, հիմարանալ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
կազմված է այս «դեւ» արմատից՝ զ- նախածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զայսայտել, զայսոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն այսոր «դիվահար»
հայերեն այսոտ «դիվահար»
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՏԻԿ «զոհ, զոհաբերում, զատիկ, հարության տոն, տոն»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
կազմված է զատանել բայի արմատից՝ -իկ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զատկաշաբաթ, զատկատոմար, զատկանալ, կրկնազատիկ
Նոր՝
զատկական
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 1992
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՐԹ (զարդ) «բացի, զատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «նոսր, հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *r-t(h)-)
կազմված է զ- նախածանցով արթ- (արդ-) արմատով, որ գալիս է հնդեւրոպական *er- «նոսր, հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել» արմատից՝ *r-t(h)- > արդ-, արթ-.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rté «բացի, առանց, զատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԱՏՈՒԿ (զատուկ) «քարխոտ, symphytum L.»
Անստույգ
Կապ ունի՞ արդյոք զատ արմատի հետ:
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԲԱՂ
Ստուգաբանություն
կազմված է զ- նախածանցով՝ բաղ արմատից.
Տե՛ս նաեւ
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԲԱՒՍ- (զբուս-, սբաւս-, սբուս-) «ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ, զբաւսանք, զբաւսուցիկ, անզբաւս, բռնազբաւսել, բռնազբաւսութիւն, մեծազբաւս
Նոր՝
զբօսաշրջիկ, զբօսավայր, զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φήμη (դոր. φάμα) «ասել»
լատ. for, fārē «խոսել»
ռուս. баять «խոսել, պատմել»
ռուս. басня «առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԳԱԾԻԼ (զգածնուլ) «հագնել, իր մեջ կրել, համակվել, զբաղվել»
Ստուգաբանություն
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գած արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միազգած, խաւարազգած, խորհրդազգած, սգազգած, սեւազգած, անզգած, իրազգած
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԳԵՆՈՒԼ (սգենուլ) «հագնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ues-nu-)
Կազմված է զ- նախածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *ues-nu- հիմքից՝ *ues- հագնել արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգեստ, զգեստուդ, բարեզգեաց, կարճազգեստ, զրահազգեստ, խաւարազգեստ, կանաչազգեստ, նորազգեստ, բոցազգեստ, զառնազգեստ, տերեւազգեստ, աստուածազգեաց, դիւազգեցիկ
Նոր՝
զգեստակալ
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՂԽ (զեղ-, զեխ-, ուշ՝ զիղխ) «խախուտ, անհաստատ, սահուն, շվայտ, ցոփ, անառակ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ»
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ): Հազիվ թե զ-հեղխ կազմությամբ կապ ունենա *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեղխագործութիւն, զեղխութիւն, զեղխիլ, զեղխանալ, զեղխաբարոյութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. παλλω «թափահարել, ցնցել»
հուն. παλαχη «վիճակ» (Հեսիք)
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՂՋԵԼ «ծածկել, պահել, թաքցնել, համառոտել, կրճատել, զեղչել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «ծածկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pel-khio-)
Քիչ հավանական է, որ կազմված լինի զ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *pel-khio-ից ծագող *հեղջ ձեւից՝ *pel- «ծածկել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. felhan «թաքցնել. թաղել» (գերմ. felh- < *pel-k-)