Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1109 բառահոդված (էջ 78/111)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՒԴ (-ի, -ից) (յօդ, օդ) «հոդ, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au- «հիւսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *audh-)
Կազմուած է յ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *audh- նախաձեւից՝ *au- «հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւդել, յաւդուած, յաւդակապ, յաւդապատ, բարեյաւդ, գեղեցկայաւդութիւն, կապարայաւդ, բազմայաւդ, զաւդել, զաւդուած, զաւդած, զաւդամանել, յօդացաւ, յօդուածագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. aũtas «ոտքի փաթաթան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 75; Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՓՐԱՆԱԼ «յագենալ, ձանձրանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել» (*aph- > հայ. ափ «ձեռքի ափ») կամ *apero- «ափ» (այստեղից ափն՞) նախաձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յափրանք, յափրութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂԱՆՋԵԼ «ցնդաբանել, ամբաստանել»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *pol- բնաձայնական արմատ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *pol- բնաձայնական արմատի հետ, որից աղմուկ, աղաչել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՄ ««մեղմ» (բ.` «գոլ, գաղջ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «հանգստանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *el-mo-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- «հանգստանալ» (°) արմատի հետ՝ *el-mo-:
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՆՋԵԼ «ջնջել» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
Բաղադրություն՝ յեղնջումն: Թերեւս կապ ունի յեղուլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղնջումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՄՈ «յեմո ընկնիլ «գործի անցնել» (եթե ոչ «ստացվածքից զրկվել») կապակցությունում»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. amr (հավանաբար) «գործ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 395
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅԻՐԱԼ «թուլանալ» (ԲՀ` «մեղկիլ»)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «ցաւեցնել, վնասել, պարսաւել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pi-)
կապ ունի հնդեւրոպական արմատի հետ, որից հայ. հիւանդ (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅՍ «հույս, ակնկալություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peu- «հուսալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ, յուսալից, յուսակորոյս, յուսահատ, անյոյս, մեծայոյս, բարեյոյս, դիւրայոյս, չյուսալի, նորայուսատու, յուսահատված, յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. upovati «հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՐՁՈՐՁ «անուն, կոչում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «հանդիսավոր ասել, խոսել»
հ.-ե. արմատ՝ *uor-dho- «խոսք»
կապ ունի հնդեւրոպական արմատի հետ, որի հետ կապ ունի նաեւ երդումն բառը, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորջորջել, յորջորջանք, յորջորջումն
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՐՄԱՅՍ «գետնատարած, պառկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *perk- «կող»
Կազմված է *որս արմատից, որ պիտի նշանակեր «մեջք, թիկունք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորմայսել, յորմայսութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ընկողմանիմ «պառկել»