Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 871 բառահոդված (էջ 78/88)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱԽ I «հացենի, ծառի ճյուղ, փայտ, վառելափայտ, խոխվ, մացառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ākh- «ճյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'ākh- «ճյուղ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցախեայ, ցախսաբեկ, ցախել, ցախատուն, ցախոտել, ցախիճման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çākhā
«ճյուղ»
գոթ.
hōha
«գութան»
ռուս.
соха
«արոր»
Մատենագիտություն
H. AG 499; Աճ. ՀԱԲ 446
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱՅԵԼ «ողողել, մաքրաջրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'āi- «թույլ լույս արձակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'əi-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *sk'āi-՝ *sk'əi- «թույլ լույս արձակել» արմատի հետ.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
skirr, skir
«թափանցել, լուսավոր, մաքուր»
Էջ 743, սյունակ 1 Էջ 743
ՑԻՐ «ցրված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er- «զատկել, ցատկոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'ēr-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցրել, ցրիչ, ցրումն, ցրուել, ցրուիչ, ցիրացանհակ, ցրան, ցիր եւ ցան, բազմացիր, գնդացիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
čháryati
«թափում է, ցանում է, նետում է»
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՒ (-ոյ) «ցուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skulu-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *skulu- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցլագլուխ, ցլաձեւ, ցլափիղ, ցլիկ, ծովացուլ, իշացուլ, ձիացուլ, մարդացուլ, ցլամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
skýlax
«շան ձագ, շնիկ» (հայ-հունական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 462
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒԼՆ I (ուղն, յուղն) (-ան, -անց) (ուղն, յուղն) «պարանոց» վիզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *olen-` *el- «ծռել, թեքել» արմատից, որից նաեւ ողն (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուլնագեղութիւն, ուլնափող
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒ(Ղ)Խ (-իյ, -ից) «հեղեղ, առատահոս ջուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. uihu- «դուրս հոսել, հեղեղել»
(Ղափանցյան, Ջահուկյան, Հարությունյան)։ Ավելի քիչ հավանական է Աճառյանի կարծիքը հյուսիսկովկասյան փոխառություն լինելու մասին
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 597
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՈՒԿ «երկարության չափ (թիզ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
որից նաեւ ուղն, ոլոք (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղկեան, երեքուղկեան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 597
Տե՛ս նաեւ
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՏ (-ու, -ոյ) «ուղտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. ultu
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղտապան, ըղտապան, յղտապան, ուղտերամակ, ուղտենի, ուղտաքաղ, ուղտափուշ, ըղտափուշ, ուղտիմճ, ընձուղտ
Մատենագիտություն
Ղափանցյան, ՈՒՊ 53; Ջահ. ՀԼՊ 431-432
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԴ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) (ունտ, հունդ, հունտ) «հունդ, սերմ, ուտելի բույս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հնդեւրոպական մեկնության փորձերը (*suonto- ` *su- «ցանել» կամ *andh- «ծլել, ծաղկել» արմատից) օրինաչափ չեն. *sei- «ցանել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունդակեր, ընդակեր, ընդաբուտ, ընդանալ, ընդիկ, ընդասեր, անունդ, դեղահունդ, ընդեղեն
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԾԱՅ «ունցիա, ունկի (փոքր մի կշռաչափ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. եւր. uncia
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ֆր.
once (unce)
հ. վ. գ.
unza
Մատենագիտություն
H. AG 369; Աճ. ՀԱԲ 602
Տե՛ս նաեւ