Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 78 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԱՐՃԱԿ (-ի, -աց) «բազմություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական dāmacīk (թերեւս) «աշխարհիկ»
հմմտ. dāmacīk «աշխարհիկ» (°)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԲ «թաղում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dembh- «թաղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhmbh-) արմատից
(հայ-հունական զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դամբան, դամբանական, դամբանագէշ, դամբանագէջ, դամբանակ, դամբարան, դամբարանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τάφος «թաղում, հուղակավորություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618; Pok. IEW 248-249
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄՆԱ «գարուն, գարնանային ժամանակ» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապված լինի հ. ֆրանս. temps prim (prim temps, ֆր. printemps) «առաջին ժամանակ, գարուն» կապակցության հետ։
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄՈՆ (դամոյն) «մի տեսակ սալոր»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դամոնաշիր, դամոն(ա)ջուր, դամոնի
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԱՆԱԿԻ «կանացի մի գլխազարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրս. dām «ցանց»
Աղբյուր՝ պրս. rangi «գունավոր»
Գ. Ասատրյանի տեղեկությամբ։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՅԵԱԿ (-ի, -աց) (դահեակ) «դայակ, ստնտու, դաստիարակ, խնամակալ, սնուցող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dāyak
Աղբյուր՝ պ. dāya
Հյուբշմանը (AG, 437) համարում է բնիկ հայերեն՝ դիել, դալ (< դայյ) ձեւերի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայեկորդի, դայեկութիւն, դայեկատոհմ, դայեկարար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619; AG 437
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԳ/Կ (-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ) «փոքր մի կշռաչափ (մեկ քառորդ դիրհամ, փոքր մի դրամ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dāng/k
Աղբյուր՝ պ. dāng/k
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանգաշահութիւն, դանգարժեայ, դանգեկէս
Մատենագիտություն
H. AG 134; Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԳԱՍՏԵԼ (դանկատել, դանգել) ««ծաղրել, արհամարհել» (ԲՀ՝ «ծանակել, այպանել» եւ «արհամարհել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhen- «խփել, ծեծել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhngh-) *-gh- աճականով
հայ-գերմանական զուգաբանություն՝ հայերենում իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. danga «ծեծել»
հ. շվեդ. dinugn «խփել»
հ. անգլ. dangan «խփել, բախել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՂ ««ծանրաշարժ, թուլամորթ» (բրբ. «անխելք», բրբ. դանդալ «ապուշ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhandh- «դանդաղաշարժ, ծոյլ, հիմար, տխմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhandhǝlo-) հեղինակի վերականգնմամբ
արմատից (հեղինակի վերականգնմամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղիմ, դանդաղագին, դանդաղագոյն, դանդաղական, դանդաղամած, դանդաղկոտ, դանդաղաշարժ, դանդաղաքայլ, դանդաղկոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի) dhandha «հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆ I (դանտան), -ի, -աց «ատամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dandān «ատամ»
իրանական աղբիւրից` *dandān
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. dandān
Մատենագիտություն
H. AG 134; Աճ. ՀԱԲ 621