Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված
· Էջ 76 / 170
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
II
(-ի, -ից)
«կողով, 60 լիտրանոց մի չափ»
Ծագումն անհայտ է
Աղբյուր՝ ասոր. kailtā
(Հազիվ թե)
«չափ»
Հազիվ թե երկրորդ իմաստով կապ ունենա ասոր. kailtā «չափ» բառի հետ (բաղարկո՞ւմ)
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԾ
(-ի, -ից)
«կայծ, խարույկ, կարկեհան, նռնաքար»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhēi-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēidi-)
*-d ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 506) հնարավոր է համարում բխեցնել հնդեւրոպական *gʷhēi- արմատի *gʷēi- հնարավոր տարբերակից` *-d ածականով (gʷēidi- > կայծ)։ Կասկածելի է նաեւ համեմատությունը *skāi-(d)- «լուսավոր» արմատից ծագող խայտ արմատի հետ` կ/խ հերթագայությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայծակն,
կայծակել,
կայծքար,
կայծի,
կայծոռիկ,
կայծակ,
առկայծել,
եռանդնակայծակ,
կիծուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidrùs
հուն.
φαιδρός «պայծառ, լուսավոր, զվարթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Տե՛ս նաեւ
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՅՏՈ
«տագնապ, նեղութիւն»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *g"ei-
«գանգատվել, ողբալ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հուլ.
kwīda «տագնապ»
հ. անգլ.
cwīdan «գանգատվել, տրտնջալ»
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆԱՅՔ
(-օք)
«անձրեւաջրի խողովակներ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԵՓ
(կանափ)
«կանեփ, կտավաբույս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κάνναβις
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ պ. kanab
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն ընդհանուր տարածում ունեցող աղբյուրից: Հայերենի առանձնահատկությունն են կազմում ե եւ փ հնչյունները: Ընդհանուր սկզբնաղբյուրը ոմանք համարում են շումերերենը, ուրիշները՝ սկյութերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանեփի,
կանեփհատ,
կանեփուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԹԵՂ
-ի, -ոյ
(ուշ՝ կանթեղն)
«կանթեղ, ճրագ, ջահ, մոմ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ հուն. κανδήλα (՞)
(անցմա՞մբ)
ժողովրդական փոխառություն δ > թ անցմա՞մբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանթեղաբորբոք,
կանթեղակիր,
կանթեղաւոր,
կանթեղխոտ
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԹՈՂ
«կճատ, կորատ, ծայրատ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆՃՈՒԽ
(կանջուխ), -ոյ
«գավազան, ցուպ, ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong-
«գունդ, գնդված»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gngio-)
*gngio- > կանճ-
Հնարավո՞ր է արդյոք ծագումը հնդեւրոպական *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» արմատից՝ *gngio- > կանճ-, ընդ որում -ոյխ/-ուխ-ի համար ենթադրելի է սկզբնական -ող/-ուղ ձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλος «կլոր, գնդաձեւ»
հուն.
γογγύλις «շաղգամ»
լիտվ.
gungul-s «գունդ»
Էջ 383, սյունակ 1
ԿԱՇԻ
(-ւոյ, -եաց)
«կաշի, մորթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. kūšu
(թերեւս)
«կաշի»
Փոխառութիւն թերեւս սեմական աղբիւրից (սա էլ՝ սումերերենից): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 518) սրան է միացնում նաեւ արաբ. qaš' «չորանալ» արմատից ծագող qašā'a «մի կտոր չորացած կաշի», qaš'a «չոր մորթ» եւ այլ բառեր, որոնք ակկադ. բառի հետ կապ չունեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշռանալ,
կաշեայ,
հաստակաշի,
եաթնեկաշնեան,
կաշեգործ,
կաշեգործութիւն,
կաշեկազմ,
կաշեղէն,
կաշեպատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 383, սյունակ 1
ԿԱՊ
I
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց)
«կապ, վանն, կախարդանք, տտիպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh-
«բռնել, վերցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kap-)
հնարավոր տարբերակիչ
հնդեւրոպական` *ghabh- «բռնել, վերցնել» արմատի (կա նաեւ *gabh-) հնարավոր տարբերակիչ` *kap- համիմաստ արմատի կողքին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապել,
կապակցել,
կապանք,
կապարան,
կապանարան,
կապան,
կապակոշի,
կապակոտոր,
բազմակապ,
երկաթակապ,
բադակապ,
լեզուակապ,
ծնկակապ,
շաղկապել,
շղթայակապ,
կամարակապ,
հոյակապ,
կապնդեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
habēnā «փոկ, սանձ» (habeō «պահել»)
գալլոռոմ.
*gabella «խուրձ, փայտերի կապոց»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։