Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 76 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՄԻ «նեխուրազգի մի բույս» (բրբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kem- «սեղմել, ճզմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khemiiā-) խմի < *khemiiā-
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՈՒԼ (կտր. խից-) «խցանել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khi-n-)
*(s)kel-(-t/d)- «կտրել, անջատել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σχάω «կտրել, անջատել, դադարեցնել»
հ. իռլ. skeina «թեթեւ վիրավորել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՇԽԹԵԼ «սփոփել, հոգալ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
բաղադրյալ կազմություն՝ խշ-(ել) եւ խթել (խթի)
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՇՏՐԵԼ (սխալ ընթերցմամբ՝ իշտրել) «արհամարհել»
Ծագումն անհայտ է
թերեւս սխալ ընթերցմամբ՝ իշտրել
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԶ II (-ի, -ից) «կամրջի երկաթե կապ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ արաբ. hauz (թերեւս) «ցանկապատված տեղ»
թերեւս արաբ. hauz «ցանկապատված տեղ» (՞)
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԺՈՌ «կոշտ, անհարթ, դաժան»
Անստույգ (թերեւս)
խոշոր բառի հնչյունիմաստային տարբերակն է։ Ենթաշերտային բառ կամ, թերեւս, պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն։ Թերեւս կապված է նաեւ խլուրդ համիմաստ բառի հետ ժ/լ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոժոռադէմ, խոժոռիլ, խոժոռագեղ, խոժոռութիւն, խոժոռուտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԼԵԼ (աղավաղմամբ՝ խոկել՝ ԲՀ) «ցրել, վանել, քշել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «քշել, մղել, շարժման մեջ դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khol-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khol-` *kel- «քշել, մղել, շարժման մեջ դնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոլխոլել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kalayati «քշում է»
հուն. κελλω «քշել, ափ քշել»
լատ. celer «արագ»
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԼՈՐ (խոլոր) «խժոռ, խեթ (հայացքի մասին)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
ենթաշերտային բառ, որ լ/ժ եւ լ/շ հերթագայություններով կապված է խժոռ եւ խոշոր բառերի հետ: Ավելի քիչ հավանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, ծուռ» արմատի հետ` *k>kh անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոլորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խեղ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԼՈՐՁ(Ն) (խոլորձ, որձարմատ) «խոլորձ, որձարմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *org'h- որձ բաղադրիչը
հին բարդություն, որի մեջ առկա է հուն. orchis «ամորձի, ձու, խոլորձ» բառին ցեղակից որձ (հ.-ե. *org'h-) բաղադրիչը:
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽՈՄ (-ի, -աց) (խոխում, խոհում, սխալմամբ` խոխումն` ԲՀ) «խոր ձոր, ձորձոր, առվամեջ, հոսանքի անցած տեղ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. hunhumarri (թերեւս) «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աղբյուր՝ խեթ. hunhuan (թերեւս) «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 386) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից (խումից), բայց հավաստի զուգահեռներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոմել, խորախոխոմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386