Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 76 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՆԱԿ (-ի, -աց) «նման, պես, իբր, տեսակ, կերպ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gūnak «գույն, կերպ, տեսակ»
Աղբյուր՝ մ. պ. gōnak «գույն, կերպ, տեսակ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gūnak, gōnak «գույն, կերպ, տեսակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունակել, գունակատրել, գունակութիւն, գունակունագունակ, այսգունակ, որգունակ, նոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 593
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՆԴ I (-ի, -ից, -աց) (գունտ, կունդ, կունդն, կունտն) «գունդ, գնդաձեւ մարմին, երկնակամար, արեւի կամ լուսնի գունդ, ճրագարանի կլոր մաս, անիվ, գլուխ, խորաչափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *gund
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդել, գնդաձեւ, գունդսաղ
Նոր՝
գնդախաղ, գնդասեղ, գնդագիր, երկրագունդ, ձիւնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. gunda «խմորի գունդ»
մ. պ. gund «ամորձի»
Մատենագիտություն
H. AG 130; Աճ. ՀԱԲ 599
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՆԴ II (-ի, -աց) «բազմութիւն. բանակ. զօրագունդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. gund
իրանականից փոխառեալ կամ հայերէնում կազմուած են գնդակ «մեղուավարս», գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդակից, հեծելագունդ, երկգնդիլ, յաճախագունդ, զօրագունդ, գնդակ
Նոր՝
գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ
Մատենագիտություն
H. AG 130; Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՇԱԿ I (-ի, -աց) «գուշակ, գուշակութիւն անող, մատնիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. gōšak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուշակել, գ-գուշակել, գուշակաւոր, գուշակութիւն, գարնանագուշակ, նախագուշակ, մահագուշակ, կանխագուշակ
Նոր՝
բարեգուշակ, չարագուշակ
Մատենագիտություն
H. ZAPh 265; Աճ. ՀԱԲ 596
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՊԱՐ «ըմբշամարտ, կռիւ, պատերազմ, վէճ, մի օդերեւոյթ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *per- «խփել, զարկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-par (<*vi-para))
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հաւանաբար ... բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած)
Ենթադրւում է *gu-par (<*vi-para)՝ հնդեւրոպական *per- «խփել, զարկել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուպարել, գուպարած, գուպարադիր, գուպարայադք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. pərət «մարտ, կռիւ»
հայ. (< իրան.) պատ-ել «յաղթել»
մ. պ. ni-part «կռիւ»
խոտ.-սակ. purr «յաղթել»
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՒՍԽԱՐՍԽԵԼ (գուսախարսխել) «տերեւաթափել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՒՏԻ (բրբ. կուտիկ) «գլխարկ, գդակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *gudik
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *gudik: Հմմտ. նաեւ վրաց. (< իրան.) kudi «գլխարկ, գտակ» (Ջահուկյան):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բելուջ. gud «հագուստ» (իրան. gaud «ծածկել» արմատից)
Մատենագիտություն
Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 42
Տե՛ս նաեւ
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈԳՈԱԼ «կռալ, կռավել, գոգոալ (փորի մասին)»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն. հմմտ. հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատին պատկանող բառերը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՀՃ (-ի, -աց, -ից) (գոռհ, գոհի, գոեխ) «փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ, գռեհի-ք
Նոր՝
գռեհկութիւն, գռեհկաբար
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՈՒԼԱՓ «ագահորեն ուտող, ագահակեր»
Անստույգ (՞)
Կազմված է գո- (՞) եւ լափ (լափել բայի արմատը) բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուլափել
Մատենագիտություն
Ջահ. None