Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 76 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՐ «գուրգուրանք, համակրանք»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
այլեւ, թերեւս, բրբ. գուրալ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողջագուրել, ողջագուրանք, գուրգուրալ, գուրգուրանք, գուրալ
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՆՁ (գունձ, գունճ) «խեղանդամ, հաշմանդամ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պ. gunj (թերեւս) «սապատավոր»
թերեւս իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. պ. gunj «սապատավոր» (՞)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 579) սրա հետ միացնում է քրդ. գոնջ(ո) «մեծ, խոշոր» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոնձանալ, գոնճանալ, գոնձութիւն
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 579)
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՉ «գոչյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uekʷ- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uokʷio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580) համարում է հնդեւրոպականից անկախ բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոչել, գոչիւն, գոչումն, երկնագոչ, բարձրագոչ, ահեղագոչ, հրապարակագոչ, մեծագոչ, յոգնագոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vākti «ասում է, խոսում է»
հ. հնդկ. vākyam «խոսք, ասույթ»
ավ. vaxš
լատ. vox «ձայն, ասույթ, բառ»
հուն. επος «բառ, խոսք»
թոխ. Ա uwak «ձայն»
թոխ. Բ wek «ձայն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1136; ՀԱԲ 580
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ I «գոչյուն, բղավոց, կռիվ, բառ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- (անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-) բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռումն, գոռութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gharghara «հնչյուն, բնդյուն, քրքիջ»
հ. անգլ. gierran «հնչել, ժվալ, ճչալ, ճռնչալ, շաղակրատել»
ռուս. гаркать «գոռալ, գոչել, բղավել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ II «խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ սողդ. vure (γwrk) (թերեւս) «խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռական, գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. garkha «ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ. geura
հ. հնդկ. gurú «ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՀԱԲ 580-581
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ III «մահմեդականի գերեզման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրսկ. gor
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 581
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌՈԶ (-ի, -ից, -աց) «հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն, գոռոզանալ, գոռոզաբար, գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌՈՉ «գոչյուն, գոռոց»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս ածանցված է գոռալ բայի արմատից՝ -ոչ ածանցով (հմմտ. խոռոչ՞): Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 582) համարում է անկախ բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոչել
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 582
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՎ (-ի, -ից) «գովեստ, գովասանք, ներբող, հռչակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական gōv
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ gōv.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գովել, գովելի, գովեստ, գովութիւն, գովասան, ապագովել, ապիգովել, բազմագով, գերագով, մշտնջենագով, պատմագով
Նոր՝
գովք, գովական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. γωβ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՐԳ «գորգ, խալի»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
Աղբյուր՝ խեթ. kurka (քիչ հավանական է) «ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ, գորգագործարան, գորգավաճառ, ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313