Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 76 / 186
Էջ 304, սյունակ 1
ԼՊԻՐՃ
(բրբ. լպիրտ)
«լպրծուն, սահուն, գայթակղիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leib-
«լպրծուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lib-ro-)
*(s)lei-, *-b աճականով՝ *-ro ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)lib-ro-` *(s)lei-, *-b աճականով՝ *(s)leib- «լպրծուն» արմատից՝ *-ro ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լպրծել,
լպրծոտ,
լպրծուտ,
լպրծուկ
Նոր՝
լպրձուն, լպրտիլ, լպրտուն, լպտել, լպրզել
լպրձուն, լպրտիլ, լպրտուն, լպտել, լպրզել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός «լպրծուն, հարթ»
մ. վ. գ.
slifec «լպրծուն»
մ. վ. գ.
slipferic «լպրծուն»
հայ.
լպիրշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 305
Էջ 304, սյունակ 1
ԼՔՍՈՌ
(լքսոռ)
«աչառություն, կողմնապահություն»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 307, սյունակ 1
ԽԱԲ
I
(-ի, -ից)
«խաբում, խաբելը»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. xabb
(թերեւս)
«խաբեբա»
Աղբյուր՝ արաբ. taxbīb
(թերեւս)
«խաբել»
արաբերենից (այսպես կոչված ասորա-արաբական կոյնեից)։ Քիչ հավանական է Lewy-ի համեմատությունը (KZ 52, 1924, 310) սլ. *xabati «փչացնել» բայի հետ, որի համար ավելի հավանական է կապը *xabati «բռնել, կծել» ձեւի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաբել,
խաբանք,
խաբեայ,
խաբեբայ,
խաբեութիւն,
խաբկանք,
խաբկիլ,
խաբկոտ,
խաբու,
խաբուսիկ,
խաբողիկ,
անխաբ,
արագախաբիկ,
մտախաբ,
ճարտարախաբ,
որսորդախաբ,
դիւախաբ,
դիւրախաբող
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 309;
Ջահ. ՀԼՊ 486;
ԷՍՍՅԱ 7
Էջ 307, սյունակ 1
ԽԱԴ
I
«մի տեսակ սուր (զենք)»
Փոխառություն (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, եթե պատահական չէ կապը հ. հնդկ. khadgá- «սուր (զենք)» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khadgá- «սուր (զենք)»
Էջ 307, սյունակ 1
ԽԱԶ
III
«մոլեգնորեն ցանկացող»
Փոխառություն
Ծագում է իրանական աղբյուրից եւ փոխառված է դատախազ, մատակախազ բառերի կազմում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 311) նույնացնում է խանձ արմատի հետ՝ նձ/զ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեխազութիւն,
իգախազութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
xvāstan (xvāz)
սողդ.
juz «ուզել, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522;
Ջահ. ՀԼՊ 526;
Ջահ. ՀԼՊ 533;
Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 307, սյունակ 1
ԽԱԶԻԱՆ
«պահապան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xazen
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավետ. ՄՀԲ 311
Էջ 308, սյունակ 1
ԽԱԶՈՒՐ
«զոպա, ծոթրին»
Անստույգ (թերեւս)
նույնն է խոզար «դալար բույս» բառի հետ, եթե ԲՀ-ի «խազոր եւ զոպայ ծոթրին կամ բոյս դալարոյ» բառահոդվածի մեջ պետք է առանձնացնել զոպայ «ծոթրին» եւ խազոր=խոզար «դալար բույս» բառահոդվածները
Էջ 308, սյունակ 1
ԽԱԹԱՐԵԼ
««քանդել, ավերել, քայքայել», այլեւ խաթել «նվազել, թուլանալ» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth-
«վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khǝth-)
երկուսն էլ միայն խաթարել ձեւի համար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-σκηθής «անվնաս»
գոթ.
skapjan «վնասել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 950;
Ջահ. ՀԼՊ 149
Տե՛ս նաեւ
Էջ 308, սյունակ 1
ԽԱԹԵԼ
«նվազել, թուլանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth-
«վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khǝth-)
միայն խաթարել ձեւի համար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաթարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-σκηθής «անվնաս»
գոթ.
skapjan «վնասել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 950;
Ջահ. ՀԼՊ 149
Էջ 310, սյունակ 1
ԽԱԽԱՆՔ
«բարձրաձայն (քահ-քահ) ծիծաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
խախալ (արհեստական բաղադրություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խախալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kákhati «ծիծաղում է»
հուն.
καγχαζω
լատ.
cachinnō
հ. վ. գ.
kachazzen «բարձրաձայն ծիծաղել»
ռուս.
хохотать «քրքջալ»
Մատենագիտություն
H. AG 455;
Աճ. ՀԱԲ 316;
Pok. IEW 634
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։