Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՄԲՐՈՅ
«տոպրակ, պարկ, մարդ ծանրություն»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է -ոց վերջածանցով՝ շմբր- անծանոթ արմատից
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՆՈՐՀ
(-ի, -աց)
«շնորհ, վայելչութիւն, գոհութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *snohr
փոխատու լեզու՝ պրթ. šnwhr
փոխատու լեզու՝ մ. պ. -šnohr
փոխատու լեզու՝ ավ. xšnaovra-
«գոհութիւն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *snohr: հմմտ. պրթ. šnwhr, մ. պ. -šnohr, աւ. xšnaovra- «գոհութիւն» (xšnav- «գոհանալ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնորհել,
շնորհազարդ,
շնորհալից,
շնորհակալ,
շնորհակորոյս,
շնորհապատում,
շնորհաւոր,
ապաշնորհ,
անշնորհ,
յոգնաշնորհ,
հոգեշնորհ,
մարգարեաշնորհ,
բազմաշնորհ,
երանաշնորհ,
շնորհագեղ,
շնորհակալական,
շնորհաւորութիւն,
շնորհաւորական
Մատենագիտություն
H. AG 214;
Աճ. ՀԱԲ 526-527
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՈՂ
I
(ուշ՝ -ի, -ից, -ոյ)
«շող, շողուն, լուսաւոր, փայլուն, տաք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu-
«լուսաւորել, լուսաւոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'olo-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'olo- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ նշող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողալ,
շողանալ,
շողատոր,
շողային,
շողափայլ,
շողկատարուցանել,
շողշողիլ,
շողշողենի,
շողշողուն,
ամպաշող,
լուսաշող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 594;
Աճ. ՀԱԲ 529
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՈՂԱԽ
««մի հիւանդութիւն» (բբ)»
(բժշկական)
Ստուգաբանություն ()
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 530) հնարաւոր է համարում մեկնել որպէս շող-ախտ «ջերմախտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 530
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՊ
«նուրբ կտոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šūb
«փաթթոց, թաշկինակ»
Հնչյունապես քիչ հավանական է աղբյուրը համարել արաբ. šubba-ն, որից միջնորդաբար ռուս. шуба «մուշտակ»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արաբ.
šubba-ն
ռուս.
шуба
«մուշտակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՐԹՆ
(-ան, -ունք)
«շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-)
«կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu-
«պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ,
շրթնաշղթայ,
միաշուրթն,
խորաշուրթն,
պղծաշուրթն,
զուգաշուրթն,
թիւրաշուրթն,
մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 596, սյունակ 1
ՇՊՈՌՆԵԼ
«հրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeub-
«նետել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhub-)
նույնը բ. շպրտել բայի հետ, որոնց համար կարելի է ենթադրել շուպ- արմատ
Էջ 596, սյունակ 1
ՇՏԵՄ-
(շտեմ-, յիշտեմ-)
(-ի, -աց)
«մթերք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
(իրանակա՞ն)։ Հանդիպում է միայն իրանական ծագման -արան ածանցի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շտեմարան,
շտեմարանալից,
շտեմարանել,
շտեմարանապետ,
շտեմարանապան
Էջ 599, սյունակ 1
ՈԳՈՐԻԼ
«կռվել, մարտընչել, դիմակայել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է -որ վերջածանցով եւ ոգ- արմատով, որ հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *seu- «ծռել, կտրել, քշել» արմատի հետ (*sou-nq-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոգորական,
ինքնոգոր
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՐՄ
-ոյ
«ողորմ, գութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
«ոչնչացնել, վնասել» արմատից, որից նաեւ եղեռն (տե՛ս)։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 556) համեմատում է գերմ. համիմաստ բառերի հետ՝ գոթ. arms, հոլ. arm, գերմ. arm «խեղճ, թշվառ», եւ վերականգնում է հայ.-գերմ. զուգաբանութիւն՝ հայերենի համար կրկնավոր տարնմանութեամբ (*որորմ>ողորմ) զարգացում. սակայն Պոկոռնին (Pok. IEW 1, 782) գերմ. արմատը հատկացնում է *orbho- «որբ» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորմիլ,
ողորմած,
ողորմածութիւն,
ողորմուկ,
անողորմ,
անողորմածութիւն,
աղիողորմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556;
Pok. IEW 782
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։