Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 955 բառահոդված (էջ 75/96)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 580, սյունակ 1 Էջ 580
ՇԱՄԱՆԴԱՂ (-ի, -աց) «մեգ, մշուշ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ուշ շրջանի բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շամանդաղաձեւ, շամանդաղատեսիլ, շամանդաղիլ, անշամանդաղ
Էջ 582, սյունակ 1 Էջ 582
ՇԱՐԱԳԱՀ (բբ) «շտեմարան հորաձեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šira «գինի»
փոխատու լեզու՝ պ. gāh «տեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 501
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԻԱՏ (-ի) (շարյատ, շարէտ, շարատ, բ.՝ շառատ, այլեւ շահադ) «տոկոս, վաշխ, տուրք, հողահարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šarī‘at «օրենք»
փոխատու լեզու՝ արաբ. šahad «վկա»
բայց արաբ. šarī‘at «օրենք» բառը չունի հայերենի այս իմաստը. բ. շահադ ձեւը բաղարկված է արաբ. šahad «վկա» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՓԻՂԱՅ (-ի, -ից, -այ) ((շափիղայ, շափիլայ, շափիղ), «շափյուղա») «շափյուղա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. sapīlā
Բաղադրություններ՝ շափիղեայ, շափիղաձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շափիղեայ, շափիղաձեւ
Մատենագիտություն
H. AG 313; Աճ. ՀԱԲ 506
Տե՛ս նաեւ
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՌ «մեզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er- «արտաթորություն, կղկղանք, գոմաղբ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skher-)
որտեղից՝ հայ. ցեռ: Հին ձեւը կարող էր -ճ ունենալ, որից առաջ եղել է ռ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռատ, շռծակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցեռ
ավ.
sairya
«գոմաղբ»
հուն.
σκώρ
«կղկղանք, գոմաղբ»
լատ.
muscerda
«խոզի աղբ»
ռուս.
срать
«կղկղել»
ռուս.
мусор
«աղբ»
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐԱՄ (հին եւ ճիշտ ձեւը՝ շերաս, գրված նաեւ շէրաս) «շերամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. šerāyā «մետաքսեղեն»
մոտ է ասոր. šerāyā «մետաքսեղեն» բառին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերամաբոյծ, շերամագործ, շերամանոց, շերամապահ, շերամապահութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐԳՈՒՆՕՂ «իմաստուն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Դերբայական ձեւ՝ անհայտ շերգունել բայի
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐԵՓ (շերեպ) «շերեփ, մեծ գդալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhereph- (*skhereb-))
բնիկ հնդեւրոպական՝ *skhereph- (*skhereb-)` *sker- «կտրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերեփակոթ, շերեփաձեւ, շերեփով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
черпать
«քաշել, հանել, շերեփել»
ռուս.
черпак
«շերեփ»
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԹԵԼ «խայթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
խայթ, խիթ եւ շիթ- ձեւերի յարաբերութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթող, շիթոց, շիթ(ա)ցաւ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԿԱԹԱԿ (շկօթակ, ըշկոթակ) «աքսոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *šikaftak
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 523) որպես աղբյուր նշում է մ. պ. *šikaftak ձեւը՝ կցելով šikaf-tan «ճեղքել» (ըստ Աճառյանի՝ «թիվը բյուր եւ անհամար առնել») բային՝ իմաստային յուրահատուկ անցումով՝ իբր «խեղելով աքսորել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 523