Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված · Էջ 75 / 118
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՍԻ «գազ, փուշ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *pek- «բուրդ կամ մազ պոկել»
Հազիվ թե կապ ունենայ *pek- «բուրդ կամ մազ պոկել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոսնի
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՏ (-ոյ) «հոտ, բույր, հետք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *od- «հոտ արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոտիլ, հոտարան, հոտեղ, հոտեան, հոտոտիլ, հոտոտելիք, անուշահոտ, չարահոտ, դիահոտ, դառնահոտ, գիշահոտ, գարշահոտ, հոտառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. όδμή
լիտվ. uodù «հոտ արձակել»
լատ. odor «հոտ»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 118
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՊ (-ոյ, ուշ` -ի, -ից) «մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ub- «սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ, հպաբար, հպատուր, հպելիք, դիւրահուպ, երկրահուպ, վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ubjάti «ցած է սեղմում»
լիտվ. ūbyti «շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՌՆ ««քղանցք» (°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ser «իրար մոտ շարել, կցել»
Եթե հուռն-ը նշանակում է «հյուս», ապա հնարավոր է կապը յեռուլ «ըղդելուզել» արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *ser «իրար մոտ շարել, կցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեհուռն, ոսկեհուռազարդ, ոսկեհուռակապ, մարգարտահուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՍԱՄ II «մի թռչուն»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս շփոթված հուսամ բուսանվան հետ
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՍԿ «ամենավերջին, ամենահետին, ամենից, ամենա-»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pos- «անմիջապես, մոտ, հետեւում, հետո» (անմիջական նախաձեւ՝ *post-uo- կամ *post-ko-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. post «հետո»
հ. հնդկ. paščāt «հետո, արեւմտյան, ուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125; Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՄԱՆԱՏԱՐ (-ի, -աց) (հրամատար) «իշխանավոր, հրամայող, հրամանատար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական framātār
Աղբյուր՝ պ. framādār
իրանական աղբյուրից՝ հետագայում ձեւափոխված հրաման բառի բաղադրությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրամանատարութիւն
Նոր՝
հրամանատարական
Էջ 471, սյունակ 1 Էջ 471
ՀՐԵԱՅ (-ի, -ից) «հրեա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. īhūdāyā (yūdāyā)
ըսղարկված հայերեն -եայ ածանցի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրեաբար, հրեական, հրեակողմն, հրեանալ, հրեապես, հրեարէն, հրեութիւն, Հրեաստան
Մատենագիտություն
H. AG 123; Աճ. ՀԱԲ 134
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՐՃՈՒ «կարմրաշուշան, լեռնաշուշան»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք հրճիւ «ուրախություն» արմատի հետ:
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՐՇՏԵԼ ««վախեցնել» (-իլ «վախենալ, երկյուղել»)»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ հրել (հր-մշտ-ել) բայի հետ:
Տե՛ս նաեւ