Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 75 / 210
Էջ 281, սյունակ 1
-ԺԵՏ
(-ժետ, -ժատ)
«(ա)-հար», «խփող, սպանող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. žat
«խփել, սպանել»
իրան. հիմքերով ձեւերը հիմնականում ամբողջական փոխառություններ են
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախտաժետ,
ախտաժետութիւն,
դիւաժետել,
դեւաժետել,
լուսնաժետ,
նենգաժետ,
որկորաժետութիւն,
որովայնաժետութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 228;
Ջահ. ՀԼՊ 526
Էջ 282, սյունակ 1
ԺՊԻՏ
(ժմիտ, ժմբիտ)
«քմծիծաղ, ժպիտ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանությունը հնդեւրոպական *gʷhemb- «ուրախ ցատկոտել» արմատի հետ պատահական պետք է համարել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժպտիլ,
ժմտիլ,
ժմբտիլ,
ժպտումն,
ժպտական,
բարեժպիտ
Նոր՝
ժպտալից, ժպտուն
ժպտալից, ժպտուն
Էջ 283, սյունակ 1
Ի
(յ-) (նախդիր ներգոյականի, նախդրավոր հայցականի եւ բացառականի)
«մեջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *en-
«մեջ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εν
լատ.
in
հ. իռլ.
in-
գոթ.
in
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 235-236;
Pok. IEW 311
Էջ 283, սյունակ 1
Ի
(հի-), սեռ. է՞ր, տր. ի՞մ, հյց. զի՞, բցռ. յիմէ՞ (զմէ՞, առ իմէ՞), գրծ. ի՞ւ
«ինչ, մի բան»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմն,
ինչ,
իր իք,
հիբար,
հիպես,
հիզան,
հիկեն,
անի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kém «ով»
հ. հնդկ.
-ki- «ոք»
հ. հնդկ.
cid «էլ, իսկ, նույնիսկ»
հուն.
τίς «ով»
լատ.
quid «ինչու, ինչ, ով, որ»
խեթ.
kuiš «ով, որ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 235
Էջ 283, սյունակ 1
ԻԴԱՄԵԴ
«մի չար դեւ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԺ
(-ի, -ից)
(իւժ)
«իժ, թունավոր օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ēgwhi-
«օձ»
*angwh(i)i-, *egwhi-/*ogwhi-, *eghi- ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իժակորիւն,
իժացեալ,
իժաբոյն,
իժանոց,
իժաբարոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἔχις, ὄφις «օձ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԼ
I
(-ոյ)
«իլիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ծռել»
Աճառյանը դնում է կասկածելիների մեջ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
olwyn «անիվ» (*oleinā)
հ. վ. գ.
lun
լիտվ.
lušis «մոլկի, պահանակ»
հայ.
աղեղն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 308;
Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 284, սյունակ 1
ԻՂՁ
(-ի, -ից)
(ըղձ-, ղձ-)
«իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *elk-
«փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ,
ըղձապատում,
ըղձութիւն,
ըղձակերտ,
նախիղձիկք,
դձանալ,
դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
ալկատ «փափագել, տենչալ, ըղձալ» (ալկատ)
հայ.
զեղձ «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō «գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em «վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti «վերցնել»
հ. սլ.
imēti «վերցնել, ունենալ» (ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՆՁ
(-ու)
(ինձ, ինճ, ունձ, ուձ)
«կատուազգի գիշատիչ կենդանի, հովազ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *simgh-
հայ-հնդկական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձենի,
ընձուղտ,
ընձախոտ,
ուղտինձ
Նոր՝
ընձառիւծ, ընձենատուր
ընձառիւծ, ընձենատուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sinhá «առյուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 243
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։