Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված
· Էջ 74 / 552
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԱՆ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«բերան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhereno-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերանաբաց,
բերանակապ,
բերանապարիշտ,
բերանացի,
բերանաբացել,
շնաբերան,
սրաբերան,
կիսաբերան,
միաբերան,
գայլաբերան,
դաշտաբերան,
ըմբերանել,
*ընդբերանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
burnà «բերան»
բուլղ.
berna «շրթունք»
ալբ.
brime «անցք»
մ. խոլ.
bern(a) «ճեղք, բացվածք»
Մատենագիտություն
H. AG 429;
Աճ. ՀԱԲ 442;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԴ
(-ի, -աց)
«բերդ, ամրոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. birtu(m)
Աղբյուր՝ արամ. bērtā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերդակալ,
բերդամէջ,
բերդարգել,
բերդեան,
բերդնորդ,
բերդապահ,
բերդաքաղաք,
բերդատէր,
բերդամուտ,
միջնաբերդ,
ներքնաբերդ,
վերնաբերդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 442;
Ջահ. ՀԼՊ 476
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻԼ
«ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ծագումն անհայտ է
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական,
բերկրություն,
բերկրումն,
բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira «ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144;
Pok. 106
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻՃ
«մի դեղաբույս»
(բուսաբանություն)
Անստույգ (հավանաբար)
-իճ վերջածանցով կազմություն՝ բերկրիլ բայի հիմքից
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐՁ
(ուշ՝ բերձ(ր))
«բարձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bherg’h-
«բարձր»
որից նաեւ՝ բարձնալ, բարձր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ,
երկնաբերձագույն,
լեռնաբերձ,
բարձրաբերձ,
ուղղաբերձ,
մեծաբերձ,
լանջաբերձ,
լուսաբերձ,
հրաբերձ,
համբարձաբերձ,
բարձրաբերձութիւն,
բերձաբերիլ,
բերձակատար,
բերձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ.
Βέργα
թրակ.
Βεργούλι
իլլիր.
Berginium
կիմր.
bera «կույտ»
գ.
Berg «լեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 444;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԵՒԵՌ
(-ի, -աց)
«գամ, մեխ, բեւեռ, շրջանակի կենտրոն»
Ծագումն անհայտ է
տեսնել *bhe-bher-s- (կրկնավոր) կամ *bhi-bher-s- (*bhi- նախածանցով եւ *bher- «ծակել»՝ *-s աճականով) կազմություն, թեեւ բարբառներում կան *բեբեռ եւ *բեւեռ (*բիբեռ եւ բիւեռ) «գամ, մեխ» տիպական ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեւեռել,
բեւեռակապ,
բեւեռայինդ,
բեւեռիչ,
բեւեռաստղ,
բեւեռաքաշ,
ոսկեբեւեռ,
բեւեռագիր,
բեւեռագրական,
բեւեռագրություն,
բեւեռախույզ,
բեւեռային,
բեւեռագետ
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԷՔ
(-ի, -աց)
(բէք, բաք)
«մեծ. ավագ. ի՜նչ զարմանալի, ի՜նչ հիանալի (ձայնարկություն)»
Անստույգ
Աղբյուր՝ հուն. Βάκκε
«ո՛վ Բաքոս»
Կապ ունի՞ հուն. բաքոսական երգի Βάκκε «ո՛վ Բաքոս» ձեւի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է: Թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 444) նույնն է համարում ԲՀ-ի Բէոզ բառի հետ, բայց այն սրանից տարբեր է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաքոսական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 444
Տե՛ս նաեւ
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԶԱՔ
«արու այծ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. buzak
«այծիկ»
Աղբյուր՝ ասոր. bzqā
որից նաեւ ասոր. bzqā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 44
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԶԶԱԼ
«բզզալ, բզզոց հանել»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *bhei-
«մեղու»
բնաձայնական կազմություն՝ անկախ հնդեւրոպական *bhei- «մեղու» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բզէզ,
բզիզ,
բզզանի,
բզզումն,
բզզոց,
բզզիւն
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԵԵՂԶԵԲՈՒՂ
(-այ)
(բեհեղզեբուղ, բեղզեբուղ, պէլզեպուպ, կրճատմամբ՝ բազու, զեբուղ)
«բեհեղզեբուղ, սատանայապետ»
(հատուկ անուն՝ հասարակացած)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βεελζεβούλ < եբր. be'elzebūl. փխնկ. ճիշտ be'ezebub ընթերցման
փխնկ. ճիշտ be'ezebub ընթերցման
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։