Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐՏ
(-ի, -ից)
«շերտ, երկար եւ տափակ կտոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, ցրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhed-ri-)
Աճառյանը համարում է կասկածելի։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *skerd- «կտրել» արմատից (*skherd- >շերտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերտակոտոր,
շերդակոտոր,
շերտափակ,
շերտաւոր,
շերտաւորում,
շերտաւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhadatē
«ճեղքել»
հուն.
σκεδάννυμι
«ցրել, կոտորել»
լիտվ.
škedėns
«կտոր, տաշեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 919;
Աճ. ՀԱԲ 511-512
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԷՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
«շինվածք, շինություն, գյուղ, ավան, մարդաբնակ, ուրախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *šēn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շինել,
շինութիւն,
շինական,
շինականաշէն,
շինակեաց,
շինամէջ,
շինարար,
շինասէր,
անշէն,
նորաշէն,
մարդաշէն,
բարեշէն,
խորանաշէն,
մեհենաշէն,
շինարարական,
շինարարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
šayana
«բնակատեղի»
սողդ.
šēn
«հանգստավայր»
Մատենագիտություն
H. AG 213;
Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԷՋ-
«շիջում, մարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ueit-
«լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ»
«առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'ueit- «լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ» հիմքից՝ «առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիջանիլ,
շիջուցիլ,
շիջելափառ,
շիջանուտ,
անշէջ,
դիւրաշէջ,
հրդեհաշէջ,
հրշէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śvit-
«փայլել»
ավ.
spaēta-
«սպիտակ»
Էջ 587, սյունակ 1
Էջ 588, սյունակ 1
ՇԻՄԱՐ
«նեխուրազգի մի բույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. šumurā (šumrā)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 588, սյունակ 1
ՇԻՆԻԿ
«սորուն մարմինների մի չափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. հուն. χοϊνιξ
χ-ի š (?) հնչմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 588, սյունակ 1
ՇԻՏՏԻՏԻ
«իգացող, կնաբարո տղամարդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 589, սյունակ 1
ՇԼՆԻ
(հգն. շլին-ք)
«պարանոց, վիզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-niio-)
այս արմատից կան մարմնի մասերի շատ ածանցներ, եւ «պարանոց» իմաստը հաճախ է արտահայտվել «ծռել» իմաստի միջոցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլնետակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kulni
«կրունկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1
ՇԿԱԹԱԿ
(շկօթակ, ըշկոթակ)
«աքսոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *šikaftak
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 523) որպես աղբյուր նշում է մ. պ. *šikaftak ձեւը՝ կցելով šikaf-tan «ճեղքել» (ըստ Աճառյանի՝ «թիվը բյուր եւ անհամար առնել») բային՝ իմաստային յուրահատուկ անցումով՝ իբր «խեղելով աքսորել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 523
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՂՈՒ
(շղուա-, շեղա-, շուղա-, շղուրտա-)
«հիմար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. šlu
«խենթ, հիմար»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 524) կասկածով հնարավոր է համարում հակառակ փոխառութիւնը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղուաբարոյ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 524
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։