Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 74 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈ (-ի, -ից) (գոյ) ««գոյություն, աստված, հարստություն, գույք, ինչք» եւ գոլ «լինել», գոմ, *գոյ-ցե, գուցե»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uso-, *uosio-, *uos-, *ues-)
արմատից: *uso-` *uosio-կան (>*uosoti (?) > գոյ) *uos-mi- (?) > գոմ (?)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոյարար, գոյապես, գոյավոր, գոյավորություն, գոյություն, գոյափոխիլ, գոյական, գոյանալ, գոյացություն, գոյացողություն, գերագոյ, ինքնագոյ
Նոր՝
գոյականաբար, գոյականակերտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vásati «մնում է, բնակվում է, գիշերում է»
հուն. áísa «անցկացրի (գիշերը)» (աոր.)
մ. իռլ. fō(a)id «գիշերում է, մնում է, անցկացնում է» (<*uoseti-)
գոթ. wisan «լինել, մնալ» (իմաստով ամենից ավելի մոտ է հայերենին)
Մատենագիտություն
H. AG 435; Աճ. ՀԱԲ 576
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԲԱՂԻՆ «սահման» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. gǝbul «սահման»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԲՂԱՅ (գոբոդայ, գոբադայ, գութդայ, գութոդայ) «սաղմոսարանի մի բաժին» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասորերեն (՞) (բուն ձեւը չի հավաստված)
բայց բուն ձեւը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գութդայաբար, գութոդաբար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԳ I (-ոյ) «գիրկ, ծոց. ծովախորշ, ծովածոց, առագաստի ուռած մաս, գոգավոր, փոս ընկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghegh- «ծռել, գոգավորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghogho-) կրկնավոր ձեւ
(ըստ Լիդենի, կասկածով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոգել, ընդգոգել, գոգած, գոգաձեւ, գոգնոց, անգոգ, երկայնագոգ
Նոր՝
գոգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. gag
նորվ. gagr «շուռ տված, շրջված»
լիտվ. gõgas «ձիու թամբամաս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԳ II «ասելը, գոչելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ueguh- «հանդիսավոր կերպով խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *oguh-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vāghát «աղոթավոր, ուխտավոր»
լատ. voveō «ուխտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 570
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԴԻ (գօդի, գոթի) ««քոբոտ, ուրուկ» (բրբ. «թոյլ», «ծոյլ», «տկար»)»
Ծագումն անհայտ է
Նմանությունը թյուրք. qotur «քոբ, քոբոտություն» բառի հետ պետք է համարել պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոդություն, գոդենոց, գոդատուն, գոդետուն, գոդեստան
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԶ «մեգ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոզել, գոզբերան, գոզարգել, գոզգոզել
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԶՐՈՒՄ (գոբոզեն, գոռոզեն, գոբզեն, գոբոզմն) «կատակ, կատակերգություն»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Աճառյանը ( ՀԱԲ 1, 571) նշում է նմանությունը գոռոզեն ձեւի հետ, բայց սրա տարբերակ գոռոզեն-ը բերում է առանձին՝ «կտակ» սխալագրությամբ: Ընդհակառակն, Ամալյանը (ԲՀ 69, 357) չի նշում գոռոզեն-ի՝ գոզրում-ի հետ ունեցած կապը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոզրումական
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 571; ԲՀ 357
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԹԻ (-գոդի) «-պաշտ, պաշտող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *guhedh- «խնդրել, տենչալ, պահանջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhodhiio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծառագոդի, ծառագոբի, ծառաց գոբի
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈԼ «գոլ տաքություն, շոգի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «գոլ, տաք» (անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոլախառն, գոլանալ, գոլո(ր)շի, գոլոշիկ, գոլոշանալ, գոլատր, ջերմագոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. walī «տաքություն»
լիտ. vildyti «զովացնել» (հայ-գերմանա-բալթիական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571; Solta, DAKIS 298-299
Տե՛ս նաեւ