Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված
· Էջ 73 / 448
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՁ
I
«բաղեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
աճականով
այստեղից են նաեւ գաղձն, գալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձի
Մատենագիտություն
H. AG 433;
Աճ. ՀԱԲ 534
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՁ
II
«մարմնի գեղձ»
(բժշկ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h-
«գեղձ»
*ghe-ի դիմաց գե-ն (փոխանակ ջե) բացատրվում է տարնմանությամբ՝ ձ վերջնաձայնի պատճառով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձային,
գեղձ(ա)տապ,
գեղձախտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gelënys «գեղձ»
ռուս.
железа «գեղձ»
Մատենագիտություն
H. AG 433;
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՄՆ
(-ման)
«բուրդ, գեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel(ə)-
«մազ, բուրդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uelmn-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղմնաւոր,
գեղմնաբարձ,
գեղմնաւետ
Նոր՝
ոսկեգեղմ(ն)
ոսկեգեղմ(ն)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ūrnā- «բուրդ»
ավ.
varənā- «բուրդ»
հուն.
ληνος «բուրդ»
գոթ.
wulla «բուրդ»
լատվ.
vilna «բուրդ, գեղմ»
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՂՏ
«խայտաբղետ, գույնզգույն»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel-
«շողալ, փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-)
գույնային ածական
դեղին, կանաչ, գորշ, կապույտ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
hári- «դեղին, կանաչ, մուգ, դեղձանագույն»
ավ.
zari «ոսկեգույն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՍՏՐԱՍ
«որսորդ»
Փոխառություն
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«գետ, մի եղանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uedo-
«խոնավացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au(e)-, -ed-, -er-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետաքար,
գետավէժ,
գետափն,
գետաքար,
գետեզր,
գետամէջք,
գետառ,
գետմոխս,
խեցգետին,
ձիագետին,
միջագետք
Նոր՝
գետաբերան, գետափնեայ
գետաբերան, գետափնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ύδωρ
փռյուգ.
βεδυ
գոթ.
wato
հ. սլ.
voda «ջուր»
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏԻՆ
(-ոյ, աւք)
«գետին, հողի մակերես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uedeno-
«հող, գետին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ued-)
արմատից
(չկա Pok. IEW-ում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետնաբերդ,
գետնագնաց,
գետնակոշ,
գետնահարց,
գետնաձայն,
գետնաշարժ,
գետնառիւծ,
գետնաչափ,
գետնատարած,
գետնատուն,
գետնափոր,
գետնել,
զգետնել,
դաշտագետին,
մարգագետին,
փշագետին,
գետնայարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ούδας «գետին, հողի մակերես»
հուն.
έδαφος «հիմք, հող, գետին»
խեթ.
utne «երկիր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 155, 198
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՐ
II
«վեր, բարձր, ավելի քան»
(գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«բարձրացնել»
արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ,
գերագոյն,
գերակատար,
գերապայծառ,
գերապատիւ,
գերբնապէս,
գերիմաստ,
գերուհի
Նոր՝
գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω «բարձրացնել»
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՍՏԱՆ
«պատսպարան, ապահով տեղ»
(բբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«նկատել, ուշադրութիւն դարձնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ουρος «պահապան»
արա
ωρα «պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ.
war(s)
հ. իռլ.
varr «ուշադիր»
հ. անգլ.
warian «պահպանել»
հ. վ. գ.
wart «պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԲՆ
«սրբիչ, ջնջոց. ավել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uer-p-om-)
*p- ածականով
արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է կապել գերփել (գերթել) «շորթել, կողոպտել, ջնջել, աւերել» բայի արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ρωπες «ճիպոտներ, թուփ, թփուտ»
լատ.
veprēs «փշաթուփ»
հ. վ. գ.
worf «գերանդու կոթ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։