Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 73 / 411
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂՏՐ
«փափուկ, քնքուշ, դուրեկան, ախորժելի, լույծ, հեղուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d-ur-)
«փափուկ» իմաստային անցումով. «լույծ, հեղուկ» իմաստի համար հմմտ. նույն արմատից ռուս. вал «կոհակ, ալիք» տիպի իմաստները. հնարավոր է բաղարկություն քաղցր բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողտրիկ,
գողտրաբարբառ,
գողտրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вал «կոհակ, ալիք»
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՄ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գոմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghom-
«գոմ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghomo-)
Կասկածելի է դարձնում *-om > -ոմ անցումը փոխանակ -ում-ի, թեեւ Աճառյանը տալիս է նաեւ *dhōnā > դոն «մի տեսակ հաց, պաքսիմատ» անցումը, որ նույնպես կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոմամուտ,
գոմահանդ,
գոմահոր,
գոմաղբ,
անասնագոմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
դան.
gamme «փարախ»
շվեդ. բրբ.
gamme «մսուր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574;
Pok. IEW 452
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅԺ
(-ի, -ից)
«բոթ, վատ լուր, ողբ, լացուկոծ»
Փոխառություն
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուժել,
գուժկան,
գուժումն,
գուժխն,
գուժատուր,
գուժիկ,
հրապարակագոյժ,
մահագոյժ,
աշխարհագոյժ,
դառնագոյժ,
չարագոյժ
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gūn
Աղբյուր՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել,
գունաւոր,
գունաւորել,
գունատ,
գունատութիւն,
գունեան,
գունեղ,
գոյնզգոյն,
անգոյն,
բազմագոյն,
այլագոյն,
բազմագունի,
երկնագոյն,
կապուտակագոյն,
կարմրագոյն,
կանաչագոյն,
տգոյն,
տգունիլ,
գոյնզգոյն,
գոյնիկ,
որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128;
Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅՇ
(ուշ՝ գուշ)
«զգո՛ւյշ, զգուշացի՛ր, գուցե»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gōš
Աղբյուր՝ պ. gōš
Աղբյուր՝ ավ. gaoša
Աղբյուր՝ հ. պ. gauša
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուշանալ,
գուշուրեայք,
զգոյշ,
զգուշագոյն,
զգուշանալ,
զգուշաւոր,
անզգոյշ,
բազմազգուշակի,
հանապազազգոյշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
gaoš «լսել»
Մատենագիտություն
H. IF 464;
Աճ. ՀԱԲ 578
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅՐ
«գուրգուրանք, համակրանք»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
այլեւ, թերեւս, բրբ. գուրալ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողջագուրել,
ողջագուրանք,
գուրգուրալ,
գուրգուրանք,
գուրալ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՆԳ
«մի բոյս՝ ուտելի արմատով»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γόγγη, γόγγος
Մատենագիտություն
H. AG 345;
Աճ. ՀԱԲ 578
Էջ 168, սյունակ 1
*ԳՈՆԵԼ
(հրամայականը՝ գոնեա (գոնեայ, գոնե))
«գոնե, գեթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uos-ne)
*-ne- ածանցով
գոմ-ի հետ միասին (տե՛ս գո-) ծագում է *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» բայից՝ *-ne- ածանցով (՞) *uos-ne > գոնե- (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՉ
«գոչյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uekʷ-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uokʷio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580) համարում է հնդեւրոպականից անկախ բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոչել,
գոչիւն,
գոչումն,
երկնագոչ,
բարձրագոչ,
ահեղագոչ,
հրապարակագոչ,
մեծագոչ,
յոգնագոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vākti «ասում է, խոսում է»
հ. հնդկ.
vākyam «խոսք, ասույթ»
ավ.
vaxš
լատ.
vox «ձայն, ասույթ, բառ»
հուն.
επος «բառ, խոսք»
թոխ. Ա
uwak «ձայն»
թոխ. Բ
wek «ձայն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1136;
ՀԱԲ 580
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՌ
I
«գոչյուն, բղավոց, կռիվ, բառ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-)
բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ,
գոռումն,
գոռութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gharghara «հնչյուն, բնդյուն, քրքիջ»
հ. անգլ.
gierran «հնչել, ժվալ, ճչալ, ճռնչալ, շաղակրատել»
ռուս.
гаркать «գոռալ, գոչել, բղավել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։