Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված
· Էջ 73 / 344
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՃՈՂ
««ժանտաքիս (՞)» (բբ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գուճամ բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱԿ
«հանդերձավորված կառք կամ սայլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Իրանական ծագման բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐ
«համախումբ, հավաք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. gumārtan
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել»
Աղբյուր՝ մ. պ. gumāretan
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիազորել, կարգել»
Աղբյուր՝ ակկադ. gamāru (gammaru)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիակատարություն»
Աղբյուր՝ ակկադ. gamartu(m)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«հավաք, ամբողջություն»
Աղբյուր՝ ակկադ. gummurtu(m)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիակատարություն»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gumārtan «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել», gumāretan «լիազորել, կարգել» (թերեւս փոխառություն ակկադերենից. հմմտ. ակկադ. gamāru (gammaru) «լիակատարություն», gamartu(m) «հավաք, ամբողջություն», gummurtu(m) «լիակատարություն»), ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն ենթադրելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարել,
գումարութիւն,
բազմագումար,
երկնագումար,
հոգեգումար,
համագումար,
հանրագումար
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐՏԱԿ
(-ի, -աց)
«խումբ, բազմություն, բանակ, համախումբ, մարդարտաշար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gumārtak
«լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ»
Բաղադրություն՝ գումարտակել. -ակ-ի հանումով կազմվել են գումարտ, գումարտակական ձեւերը: Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ» բառը իմաստով զգալիորեն տարբերվում է. ենթադրելի է սկզբնական այլ իմաստ, որ պահպանել է հայերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարտակել,
գումարտ,
գումարտակական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴ
I
(-ի, -ից, -աց)
(գունտ, կունդ, կունդն, կունտն)
«գունդ, գնդաձեւ մարմին, երկնակամար, արեւի կամ լուսնի գունդ, ճրագարանի կլոր մաս, անիվ, գլուխ, խորաչափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *gund
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդել,
գնդաձեւ,
գունդսաղ
Նոր՝
գնդախաղ, գնդասեղ, գնդագիր, երկրագունդ, ձիւնագունդ
գնդախաղ, գնդասեղ, գնդագիր, երկրագունդ, ձիւնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
gunda «խմորի գունդ»
մ. պ.
gund «ամորձի»
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 599
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴ
II
(-ի, -աց)
«բազմութիւն. բանակ. զօրագունդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. gund
իրանականից փոխառեալ կամ հայերէնում կազմուած են գնդակ «մեղուավարս», գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդակից,
հեծելագունդ,
երկգնդիլ,
յաճախագունդ,
զօրագունդ,
գնդակ
Նոր՝
գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ
գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴՍՏԱՊԼ
(գունդստապլ, գունդուստապլ, գօնդստապլ, գունուստապլ, նոր՝ գունդստաբլ)
«արքունի բարձրաստիճան պաշտօնեայ, սպարապետ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հ. ֆր. conestable
(թերեւս)
Աղբյուր՝ իտալ. contestabile
(թերեւս)
թերեւս մասամբ բարդուած գունդ բառի հետ
Մատենագիտություն
H. AG 389;
Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՇ
I
(գուշպ)
««ծերպ» (ԲՀ՝ «ծերպ կամ խան»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. guš
«անկիւն, մեկուսի տեղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՇԱԿ
II
«աղեղի մաս (՞)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. իրան. gōšak
(թերեւս)
«անկիւն»
թերեւս մ. իրան. gōšak «անկիւն» բառն է կամ նրա մի առումը
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՊԱՐ
«ըմբշամարտ, կռիւ, պատերազմ, վէճ, մի օդերեւոյթ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«խփել, զարկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-par (<*vi-para))
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(հաւանաբար ... բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած)
Ենթադրւում է *gu-par (<*vi-para)՝ հնդեւրոպական *per- «խփել, զարկել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուպարել,
գուպարած,
գուպարադիր,
գուպարայադք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
pərət «մարտ, կռիւ»
հայ. (< իրան.)
պատ-ել «յաղթել»
մ. պ.
ni-part «կռիւ»
խոտ.-սակ.
purr «յաղթել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։