Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 73 / 186
Էջ 292, սյունակ 1
ԼԱՒ
(-ի, -աց)
«լավ. օգտակար, շահաւետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *labh-
«բռնել, ունեցվածք, կալվածք»
արմատից: Հնարաւոր է համարւում նաեւ համեմատութիւնը հնդեւրոպական *lē(e)-/ləi- «ցանկանալ» արմատից ծագող հուն. λώϊος «աւելի լավ» բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւախաւս,
լաւանալ,
լաւիմաց,
լաւութիւն,
անլաւ,
բարելաւ,
քաջալաւութիւն
Նոր՝
լաւատեսակ, բարելաւել
լաւատեսակ, բարելաւել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lābha «ձեռքբերում, օգուտ, շահ»
հուն.
λαφύρον «ավար, կողոպուտ»
լիտվ.
lōbis «հարստութիւն, գանձ»
լիտվ.
lābas «բարիք. բարի»
լատվ.
labs «լավ, բարի»
պրուս.
labs «լավ, բարի»
Մատենագիտություն
H. AG 451;
Աճ. ՀԱԲ 268;
Ջահ. ՀԼՊ 135;
Աճ. ՀԱԲ 268
Տե՛ս նաեւ
Էջ 292, սյունակ 1
ԼԱՒՇ
(լաւաշ)
«երկար, լայն եւ տափակ, այդպիսի հաց՝ լավաշ, թաղթ, արջտուկ (բոյս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lāb/p- կամ *lob/p-
«թոյլ կախվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lāp-skh-°)
արմատից (լաւշ < *lāp-skh-°).
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւշտակ,
լոշտակ,
լոշել
Նոր՝
լոշազաքայ, լոշքաշ, լոշականջ
լոշազաքայ, լոշքաշ, լոշականջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
labor «սահել, իջնել, տարածվել»
լատ.
labium «շուրթ»
հ. իսլ.
slafask «թուլանալ, հալից ընկնել»
անհայտ
leppr (<*lappja) «ցնցոտի...»
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԱՌ
(լոռ, լոր, լռոն)
«ջրիմուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կամ մերձիմաստ այլ արմատ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւռաբոյս,
լաւռամարգ,
լաւռաւէտ
Նոր՝
լաւռամրգի
լաւռամրգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lustrum «ճահիճ, ճահճուտ, մորուտ»
հուն.
λυθρον «արիւնախառն ցեխ»
լիտվ.
lutynas «ջրափոս, ճահիճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 601;
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԱՓ
(-ի)
«լափ, շան կերակուր, երեխայի փափուկ կերակուր, շիլա»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *laph-
«չապաղացնելով լիզել, ագահաբար ուտել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լափել,
լափումն,
լափէզ,
լափլիզել,
լապլիզել,
լափլիզող,
լափատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λαφύσσω «արագորեն ուտել, խաշտել»
հ. վ. գ.
laffan «լիզել»
մ. վ. գ.
leffen «լիզել, ագահաբար ուտել»
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԵԱՐԴ
(-ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից)
«լյարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iekwr-t-
«լյարդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leprt-)
հիմքերի բաղարկմամբ
հիմքերի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերդաբեկել,
լերդաբոյթ,
լերդակողմն,
լերդահմայ,
լերդացաւ,
լերդորակ,
메ծալեարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yakrt
հուն.
ηπαρ, -ατος
լատ.
iecur
հուն.
λιπαρός «ճարպոտ»
հ. վ. գ.
libera «ճարպոտ (լյարդի անվան մակդիր)»
հ. իսլ.
lifr «լյարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270;
Pok. IEW 204;
Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵԼԱՓՍ
«մրրիկ, պտուտահողմ, բաբառ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. λαίλαψ
Մատենագիտություն
H. AG 352;
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵՂ(Ի)
(ի)
(ղեղի)
«մաղձ, լեղի, դառը»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրութիւններ՝ լեղահամ (լեղեհամ), լեղախառն, լեղութիւն. ղեղաման, ղեղաւոր, մեծալեղի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեղահամ,
լեղեհամ,
լեղախառն,
լեղութիւն,
ղեղաման,
ղեղաւոր,
մեծալեղի
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԵՍՈՒԼ
(ուշ՝ լոսել)
«մանրել, փշրել, փոշիացնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *klek-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *klek-` *(s)kel- «կտրել» արմատից (*kel- «խփել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին)։ Աճառյանը բխեցնում է *kleik- «սեղմել, ճնշել, ճզմել» արմատից՝ ենթադրելով զուգահեռ *klek- ձեւ։ Հնչյունապես եւ իմաստով անհավանական է կապը հնդեւրոպական *lēk-/*lak- «պատռել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեսած,
լեսան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276
Տե՛ս նաեւ
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԵՐԿ
(ղերկ, լեկ)
«լերկ, անմազ, մերկ, ոչ ձայնեղ, խուլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lerg-
«հարթ, ողորկ, լպրծուն, սահուն»
Այս իմաստով գրված է նաեւ դերկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերկամորթ,
լերկութիւն,
լերկանալ,
լերկամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
lergg «զառիվայր, ուղի, հարթություն»
հ. իռլ.
lorc «հետք»
մ. իռլ.
lorgg «հետք»
հայ.
ողորկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277;
Աճ. ՀԱԲ 556;
Pok. IEW 679
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԻ
(-ոյ)
«լի, լեցուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *plē-)
լի < plētos- կամ plēios-, լնում < *plēnumi-, լիր < *plēro-
եւ լնուլ «լցնել»։ Բնիկ հնդեւրոպական` *pel- *pelə-, *plē- «լցնել» արմատից` լի < plētos- կամ plēios-, լնում < *plēnumi-, լիր < *plēro-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լիաբերան,
ծայրալիր,
լիաձիգ,
բերանալիր,
լիագիրկ,
բռնալիր,
լիակատար,
լիամագիլ,
լիելի (լիուլի),
լիութիւն,
լիանալ,
լեռգալի,
պտղալի,
դառնալի,
թիւնալի,
լմնել
Նոր՝
լիազօր, լիազօրագիր, լիազօրութիւն, լիազօրել, լիաթոք, լիայոյս, լիահոգի, լիասիրտ, արկածալի, լցուցանել, հացալից, ջրալից, բերալից, թարախալից, խոտալից, ծխալից, թշնամանալից, ժանգալից, բովանդակալից, լրութիւն, լրումն, լրանալ, լրիւ
լիազօր, լիազօրագիր, լիազօրութիւն, լիազօրել, լիաթոք, լիայոյս, լիահոգի, լիասիրտ, արկածալի, լցուցանել, հացալից, ջրալից, բերալից, թարախալից, խոտալից, ծխալից, թշնամանալից, ժանգալից, բովանդակալից, լրութիւն, լրումն, լրանալ, լրիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prnati «լցվել»
ալբ.
plot «լի»
լատ.
pleō «լցնել»
հ. իռլ.
lĭnim «լցնում եմ»
գոթ.
fulls
լիտվ.
pilnas
հ. սլավ.
plŭnŭ «լի, լեցուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 279;
Pok. IEW 799-800
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։