Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 72 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻԿԱՊԼԻ (ի կապլի) ««ի նեղի» կամ «ի տեղի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Ի նախդիրով կապակցություն՝ թերեւս կապ- արմատական բաղադրիչով:
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻՂՁ (-ի, -ից) (ըղձ-, ղձ-) «իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *elk- «փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ, ըղձապատում, ըղձութիւն, ըղձակերտ, նախիղձիկք, դձանալ, դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. ալկատ «փափագել, տենչալ, ըղձալ» (ալկատ)
հայ. զեղձ «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄԷՆ «այս» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ, որ այլ ձեռագրերում կա իմն այս, այլ իմենայս, իմէն այս ձեւերով՝ «իմաստանալնարս» մեկնութեամբ.
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 376
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՔՆ (-եան (ուշ՝ ընթ-)) «ինքը»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sue- «անդրադարձ դերանուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *s(e)ue-) քե-հիմքից
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական քե-հիմքից (*sue- (*s(e)ue- անդրադարձ դերանուն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն, ինքնին, ինքնեակ, ինքնեկ, ինքնանեղել, ինքնակալ, ինքնաբաղխ, ինքնակամ, ինքնիշխան, ընթնագիր, ընթնի
Նոր՝
ինքնագոհ, ինքնավարութիւն, ինքնավստահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. իւր «իր, յուր» (<*seuoro-)
հ. հնդկ. svá
ավ. hva «իր, յուր»
լատ. suus
ռուս. свой «իր, յուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 882
Տե՛ս նաեւ
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԽՈՒՆ (շղուն) «խաւարծիլ (դեղին), գարձիլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. išxūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 247
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇՂԱՐ «գորշուկ, փորսուղ (կենդանի)»
Ծագումն անհայտ է
Հեղինակային նորաբանութիւն (Նորայր Բիւզանդացի)
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՋՈՒԱՆ ««նեղութիւն» (°) (իջուան չտան արտայայտութեան մէջ)»
Անստույգ (հավանաբար)
իջեւան բառի տարբերակն է՝ գործածուած «(դիրքի) իջեցում, արժեզրկում, անարգում» իմաստով
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՌԻՈՆ «բանաստեղծական մի չափ` դիւցազնական, հեքսամետր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ηρωόν
տառադարձություն; միայն թե տալիս է ոչ թե մեր բերած ձեւը, այլ ηρωίκον-ը, որ իբր աղաւաղուելով տուել է այս ձեւը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՐ (-ի, -աց) «իր, բան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-ro- *kʷi- դերանուանական արմատից
որտեղից` ի-, ինչ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իրագէտ, իրազեկ, իրողութիւն, իրոցել, յիրարկել, իրածել, իրել, իրաւ, յիրաւի, իրատունք, իրաւացի, իրաւագէտ, իրաւախոհ, անիրաւ, իրական, իրականութիւն, իրապաշտ, իրաւազուրկ, իրաւաբան, իրաւագիտական, իրաւագիտութիւն
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՂ (-ոյ) (ետղ, եդ, -ու, բցռ. յեղոյն) «յուղ, մեռոն»
Փոխառություն
որտեղից նաեւ հուն. έλαιον «ձեթ», έλαια «ձիթենի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւղագործ, իւղաթուրմ, իւղել, իւղիկ, իւղեփեաց, եղաման, եղարկել, եղենի, իւղաներկ, իւղանկար, իւղանկարիչ
Մատենագիտություն
H. AG 393; Աճ. ՀԱԲ 252