Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 71 / 290
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԻ
«դեռահաս՝ կաթնահամ ցորեն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lēso-
«սակավ, թույլ, պակասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lei- (*elei-))
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λιαρος «մեղմ, քնքուշ, փափուկ»
գերմ.
laisiz «նվազ, սակավ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԻՃ
(աղիճ, աղիջ, եղինջ, աղինջ, աղինճ)
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատի հետ՝ *klidio- (որպես «կտրող, ծակող»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղիճիկ
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԾ
«խանգարված, ապականված, ավեր, տձեւ, անկերպարան, պակասավոր, վատ, շինձու, հերքում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-g-
«ոչնչացնել, փչացնել, ապականել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *el-)
որից, թերեւս՝ *el-g- «խեղճ, աղքատ, պակասավոր», *elk- «քաղցած, վատ»: Իմաստային առումով հեռու է հ.-ե. *selg- «արձակել, նետել, թափել» արմատը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղծ(ան)եմ,
եղծումն,
եղծանելի,
եղծագործ,
եղծագործեմ,
եղծական,
անեղծ,
անեղծական,
դյուրեղծ,
առեղծանել,
զեղծ(ան)ել,
զեղծիմ,
զեղծ(եց)ուցանեմ,
զեղծմութիւն,
շնորհազեղծ,
հայրազեղծ,
մարմնազեղծ,
ծայրազեղծ
Նոր՝
զեղծում, զեղծարար
զեղծում, զեղծարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι «կործանել, ոչնչացնել, սպանել, քանդել. հեռացնել»
հուն.
ολεκω «ոչնչացնել, կործանել»
բրետ.
ol «պակասություն, կարիք»
մ. բրետ.
el «պակասություն, կարիք»
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԿ
«գաղջ, գոլ, տաքուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leg-
«կաթել, կաթ-կաթ հոսել»
Եթե ճիշտ է Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 21), որ կապում է լկիլ «հալչել (սառույցի մասին)» բայի հետ, ապա եղկ-ը գալիս է *leg- «կաթել, կաթ-կաթ հոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկացուցանել,
եղկութիւն,
կիսեղկ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 21
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՁԱՆԱԼ
«աղաչել, պաղատել»
Անստույգ
Կապ ունի՞ արդյոք խղճ արմատի հետ
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՄ
«մեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«հանգստանալ, հանդարտվել»
հ.-ե. արմատ՝ *sel-
«բարեհաճ լինել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- արմատի հետ, որի տակ միավորվող ձեւերը առանց այն էլ կասկածելի են։ Կասկածելի է կապը նաեւ *sel- արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղմիկ
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՆ
-ին, -ինք, -անց
«էգ եղջերու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գույնացույց»
(անմիջական նախաձեւ՝ *elno-)
բխում է *elno- *el- գույնացույց արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնոտն,
եղնորթ,
եղնիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έλαφος «եղջերու»
հուն.
ελλός «մատաղ եղջերու» (<*el-no-)
լիտվ.
elnis
սլավ.
(j)elenь
ռուս.
олень «եղջերու»
Մատենագիտություն
H. AG 442;
Աճ. ՀԱԲ 22
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒԿ
«խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
-ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն,
եղկելի,
եղկել,
եղկանք,
եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολολυγή «ճիչ, ողբ»
հուն.
ελεγος «եղերերգ»
հուն.
ελεος «կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒՆԳՆ
ան, -ունք
(-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք)
«եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nogh-
(անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-)
*ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան,
եղնգաքար,
եղեգնաքար,
եղենգնաքար,
եղնգնեայ,
լայնեղունգն,
սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nakhá-
հուն.
όνυξ
լատ.
unguis
հ. վ. գ.
nagal
լիտվ.
nagas
ռուս.
ноготь «եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23;
Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒՍՏՐ
«իշխանական մի աստիճան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. illustris
Փոխառություն` լատ. illustris ( > հուն. > հայ.՞)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։