Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 71 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ II «կեռ, ճանկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել, վերցնել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gabhásti- «ձեռք, բազուկ»
լատ. habeō «պահել, ունենալ»
լատ. habēna «փոկ, սանձ»
սլով. gabati «բռնել»
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ III «հագուստ, զգեստ (°?)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uebh- «հյուսել, գործել»
-Ջահ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաբեղեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. websan «հյուսել, գործել»
հ. իսլ. vefr
մ. վ. գ. webbe «գործվածք. հագուստ, զգեստ»
բոխ. Ա vāp «հյուսել, գործել»
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՇ (գարգաշ) «ցնորված, ցնդած, ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrs- «զարշանք, զզվանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghers-) կրկնությամբ եւ իմաստի յուրահատուկ երանգով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գա(ր)գաշիլ, գագաշոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. զարշ
ավ. gǝrǝhma «հանցաւոր, հանցագործ, մեղաւոր»
հ. իսլ. gersta «գրգռել, հուզել»
գ. garstig «զարշելի, զզվելի»
լիտվ. grasùs «սպառնալի. տհաճ»
լիտվ. grisùs «ձանձրալի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՅԵԼ ««գոռոզաբար կռկռալ» (աքլորի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghagh-
բնաձայնական կազմություն, որ թերեւս հասնում է մինչեւ հնդեւրոպական միասնության շրջանը` *ghagh-.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. գագաշել «կկթալ (հավի մասին` ձու ածելուց հետո)»
մ. վ. գ. gage(r)n «կռնչալ (սագի մասին)»
լիտվ. gagėti
ռուս. гоготать «կռնչալ»
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԳԱԶԻԼ (գազգաթիլ) «խորշել» (ԲՀ)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է։ Նույնը նաեւ գազաղել, գազգաղել՝ դ-ի եւ գ-ի շփոթմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 499, 505) երկուսից գ-ով տարբերակներից բերում է գազգաթիլ-ը, դ-ով տարբերակներից գազգաղել-ը՝ սխալ մեկնությամբ՝ «խոշորել» (փխնկ. «խորշել»)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499, 505
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԹԱՅ «մի տեսակ խմորեղեն, գաթա»
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԼԱՐ «գալար, ոլորք, ոլորված բան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uəl- «պտտել, շրջել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul- *uəl- «պտտել, շրջել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալարել, գալարափող, գալարումն, գալարուն
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՃ (գ-գած-) «հագնվելը, համակվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ueg- «հյուսել, գործել» ուղղել *ueg- ըստ հայերենի տվյալների
արմատից. հմմտ. հ. հնդ. vāgurā «որոգայթ, ցանց», հ. իռլ. figim «հյուսում եմ», հ. անգլ. wacig «օղակ, թակարդ, որոգայթ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առհգած, զգածումն, զգածնուլ, մթազգած, բաւարազգած, սգազգած, սեւազգած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ. vāgurā «որոգայթ, ցանց»
հ. իռլ. figim «հյուսում եմ»
հ. անգլ. wacig «օղակ, թակարդ, որոգայթ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՄՀ 49-50 (ճշտումով)
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱԿՆՈՒԼ «հպատակվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg- «թեքված, կորացած լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uag-) արմատից՝ *uen- նույնիմաստ արմատի կողքին
իմաստային զարգացմամբ. հմմտ, լատ. vago «թափառել, տարածվել», հ. իռլ. fan (<*uāg-no-) «զառիվայր, շեղ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. vago «թափառել, տարածվել»
հ. իռլ. fan «զառիվայր, շեղ» (<*uāg-no-)
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՀ I (-ու, ոււ` նաեւ -ի, -ից, -ոյ) «գահ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
Աղբյուր՝ ավ. gaδu
Աղբյուր՝ հ. պ. gānu
Աղբյուր՝ պ. gāh
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. gaδu, հ. պ. gānu, պրթ., մ. պ. (ննբ), պ. gāh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահագլուխ, գահակ, գահերէց, գահակալ, գահոյք, նախագահ, յառաջագահ-ք, բարձրագահ, մեծագահ
Նոր՝
գահազուրկ, գահաժառանգ, գահընկեց
Մատենագիտություն
H. AG 125; Աճ. ՀԱԲ 502; Ջահ. ՀԼՊ 520