Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 71 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՀ (-ու, ուզ՝ նաեւ -ի, -ից) «կեղտոտություն, աղտեղություն, գարշահոտություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žah
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժահադիմութիւն, ժահահոտ, ժահահոտութիւն, ժահատեսակ, ժահահամ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 220
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄ (-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց) «մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ, ժամադէտ, ժամադիր, ժամադրել, ժամակալ, ժամալար, ժամապահ, ժամակոչ, ժամագիրք, ժամակարգութիւն, ժամատուն, ժամատեղի, յայնժամ, ցայնժամ, յորժամ, առժամայն, նոյնժամայն, գիշերաժամ, տարաժամ, դատարկաժամ, բարեժամ, ապաժամեան
Նոր՝
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՅԹ «խայթուած տեղի ուռուցք»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս սրանից են -տ- աճականով կազմուած ժայթքել (ժայտքել), ժայթքումն ձեւերը: Թերեւս բնաձայն-պատկերաւոր կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժայթքել, ժայտքել, ժայթքումն
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆԳ -ոյ (ժանկ) «ժանգ, քարամամուռ, բոյսի մի հիւանդութիւն՝ երկիլ, քաղցկեղ, թոյն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žang
Աղբյուր՝ պ. žang, zang
Հմմտ. պ. žang, zang:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանգաբեր, ժանգառ, ժանգառած, ժանգախառն, ժանգակեր, ժանգահար, ժանգատր, ժանգոտիլ, ժանգել, անժանգ, երկաթաժանգ
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՌԱՆԳ -ի, -աց «ժառանգորդ, ժառանգութիւն, եկեղեցական, կղեր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական *žaradāng (թերեւս) «բաժին ստացող»
Աղբյուր՝ հիմն. *ĵara(t)- (թերեւս) «վերցնել, ստանալ»
Աղբյուր՝ հիմն. dā(y) (թերեւս) «բաժանել, բաժին հանել»
Թերեւս *žaradāng «բաժին ստացող» (<ժառանգ )< *ĵara(t)- (ĵar- վերցնել, ստանալ) եւ dā(y) «բաժանել, բաժին հանել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժառանգել, ժառանգութիւն, ժառանգակից, ժառանգաւոր, թագաժառանգ, գեհենաժառանգ, երկնաժառանգ
Նոր՝
ժառանգական, ժառանգականութիւն
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 90-99
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
ԺԻԼԱՒՊ «մի բույս՝ մեղվաբույս կամ հավամրգի» (բուսաբանական)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
ԺԽՏԵԼ (ժխտիլ «կեղծել, ձեւացնել») «ժխտել, բացառել, մերժել, ուրանալ, ապերախտ գտնվել»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժխտում, ժխտական
Էջ 282, սյունակ 1 Էջ 282
ԺՄԻՐԱԿ «մի դեղաբույս՝ Cassia Fistula L.»
Ծագումն անհայտ է (՞)
իրանակա՞նն
Էջ 282, սյունակ 1 Էջ 282
ԺՈՂՈՎ (-ոյ) «ժողով, հավաք»
Ծագումն անհայտ է
*ժող սկզբնաձեւի՞ց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժողովել, ժողովուրդ, չժողովուրդ, ժողովրդանոց, ժողովարան, ժողովտեղ, ժողութիւն, բազմաժողով, զաւրաժողով, դրամաժողով, քաղաքաժողով, ընչաժողով, բրբաժողով, յոգնաժողով
Նոր՝
ժողովական, ժողովամոլ, ժողովասեր
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻԼ I (-ոյ) «իլիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել»
Աճառյանը դնում է կասկածելիների մեջ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր. olwyn «անիվ» (*oleinā)
հ. վ. գ. lun
լիտվ. lušis «մոլկի, պահանակ»
հայ. աղեղն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 308; Աճ. ՀԱԲ 239