Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 71 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՆԳԵՂ «շաղգամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ογγύλη, γογγυλίς
Մատենագիտություն
H. AG 345; Աճ. ՀԱԲ 578
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՆԳԻԱՐԻՈՆ «աղքատներին կամ զինվորներին նվիրաբերվող մթերք կամ դրամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γογγιάριον < լատ. congiarium
Մատենագիտություն
H. AG 345; Աճ. ՀԱԲ 579
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
*ԳՈՆԵԼ (հրամայականը՝ գոնեա (գոնեայ, գոնե)) «գոնե, գեթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uos-ne) *-ne- ածանցով
գոմ-ի հետ միասին (տե՛ս գո-) ծագում է *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» բայից՝ *-ne- ածանցով (՞) *uos-ne > գոնե- (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՆՁ (գունձ, գունճ) «խեղանդամ, հաշմանդամ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պ. gunj (թերեւս) «սապատավոր»
թերեւս իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. պ. gunj «սապատավոր» (՞)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 579) սրա հետ միացնում է քրդ. գոնջ(ո) «մեծ, խոշոր» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոնձանալ, գոնճանալ, գոնձութիւն
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 579)
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՇ (գօշ) «քարձ, ցանցառամորուս»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՉ «գոչյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uekʷ- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uokʷio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580) համարում է հնդեւրոպականից անկախ բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոչել, գոչիւն, գոչումն, երկնագոչ, բարձրագոչ, ահեղագոչ, հրապարակագոչ, մեծագոչ, յոգնագոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vākti «ասում է, խոսում է»
հ. հնդկ. vākyam «խոսք, ասույթ»
ավ. vaxš
լատ. vox «ձայն, ասույթ, բառ»
հուն. επος «բառ, խոսք»
թոխ. Ա uwak «ձայն»
թոխ. Բ wek «ձայն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1136; ՀԱԲ 580
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ II «խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ սողդ. vure (γwrk) (թերեւս) «խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռական, գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. garkha «ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ. geura
հ. հնդկ. gurú «ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՀԱԲ 580-581
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌԵԼ I (ԲՀ՝ «սքողել կամ հարկանել») «սքողել, խփել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌԵՂ (-ոյ) (գոռեխ, գոռեհ, գոռող, գոռոխ) «իշամեղու, վայրի մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghor(s)elo-)
բնաձայնական արմատից, որտեղից նաեւ գոռալ. -եղ-ի համար հմմտ. բոռ, բոռեղ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ghargharāyntē «սուլում է, բզզում է»
մ. վ. գ. grellen «բարկությունից ճչալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌՈԶ (-ի, -ից, -աց) «հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն, գոռոզանալ, գոռոզաբար, գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ