Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 702 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐՀԱԿ (-ի, -աց) «մուրհակ, պարտագիր, դաշնագիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *muhrak
Աղբյուր՝ մ. պ. muhrak «կնիք»
Աղբյուր՝ պ. muhr «կնիք»
հմմտ. մ. պ., պ. muhr, մ. պ. muhrak «կնիք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուրհակագիր
Նոր՝
պարտամուրհակ
Մատենագիտություն
H. AG 197; Աճ. ՀԱԲ 364
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐՃ I ((մուրջ), -ոյ, ուշ՝ -ի, -աց) «մուրճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-g/kio-)
արմատից։ Հնարաւոր է նաեւ *mordio- նախաձեւ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մորճ (մորջ)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ II «մուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել»
արմատից, որտեղից մուր (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրճանալ, մրճ(ճ)ոտ, մրճոտել, մրճոտիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ III (բբ) «ձեռքի երակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «հեռացնել, տեղից շարժել»
Եթե ճիշտ է, ապա թերեւս կարող է ծագել հնդեւրոպական *men- «հեռացնել, տեղից շարժել» (՞) արմատից։
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՏ (-ոյ) «մուրտ, մրտենու պտուղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. mūrt
Աղբյուր՝ պ. mūrd
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. mūrt, պ. mūrd։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրտենի, մրտի, մուրտաստան
Մատենագիտություն
H. AG. 197; Աճ. ՀԱԲ 364
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՑ «բռունցք, բռնցքամարտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տրորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-d-sk-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրցիլ, մրցություն, մրցամարտ, մրցունակ, մրցանակ, մուրցացի, անմուրց, մերկամրցանակ
Նոր՝
մրցանակաբաշխություն, անմրցելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μάρναμαι «մարտընչել, պայքարել»
հայ. մարտ
հայ. մարտընչել
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՔԵՐԻ(Կ) «սպասավոր» (գրաստավար)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. muqerik «գրաստ, գրաստավար»
Ճիշտ չէ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 365), որ «անստույգ» է համարում Քաջունու բացատրությունը՝ մուքեռիկ «իշապան»։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 365
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌԱՅԼ (-ի) (մառայլ) «մութ, մռայլ, մթութիւն, խավար, աչքի բիժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-no-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռայլություն, մռայլեցուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մայր
հայ. մառն ((*mr-io-))
հուն. μορτός «մթին, մթագույն»
հ. սլավ. mryj «մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ. merknoti «մթնել»
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌԶԳԱՅԼԻԼ «ագահաբար ուտել»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
գայլ բառից կազմված ձեւ, բայց անբացատրելի է մռ- բաղադրիչը։
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌՆՉԱԼ (-ել) «մռնչալ»
Բնաձայն
Պոկոռնին (Pok IEW 1, 748) տալիս է մրմրամ, մրմրիմ` mrmram, mrmrim, ձեւերը (*mormoc, *murmur- կրկնաւոր բնաձայնական արմատի տակ), որպիսիք չկան. այս արմատի տակ մենք տվել ենք մրմունջ-ի ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռմռումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 365; Pok IEW 748