Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 70 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-) -(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական, գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ. gordum «քաղաք»
հուն. κορθίς «կոյտ. բազմութիւն»
գոթ. gards «տուն»
հ. անգլ. geard «բակ»
հ. սաքս. gard «բնակարան» (հզն.)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԵԶՄԱՆ (-ի, -աց) «գերեզման, շիրիմ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. garō dəmāna (թերեւս) «գովեստի տուն (իմա՛ «արքայութիւն»)»
Աղբյուր՝ մ. պ. garōtmān (թերեւս) «երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garizmān (թերեւս) «երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garazmān (թերեւս) «երկինք»
աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերեզմանատուն, գերեզմանակրկիտ, գերեզմանահատ, գերեզմանատեղի, գերեզմանաւրինէք, գերեզմանափոր, գերեզմանաքար, գերեզմանոց, գերեզմանային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԻ «գերի, գերիների խումբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «գտնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueriio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերել, գերեդարձ, գերեկից, գերեվար, գերիչ, գերութիւն, մարդագերի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ευρισκω «գտնել, ստանալ, ձեռք բերել»
ռուս. об-рести «ձեռք բերել»
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐԾ «ածիլված» (ԲՀ՝ «գաւ»)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, ճղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerd-s-) s-ընդլայնում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերծանել, գերծել, գերծումն, գլխագերծ, գլխագերծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. веред «վերք»
պրուս. redo «ակոս»
շվեդ. բրբ. rota «փորփրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1163; Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐՄԱԿ «նուրբ ալյուր, նուրբ փոշի, սպիտակ ալյուրով հաց, սպիտակամարմին, (բրբ.) մանր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «շփել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-mo-) -ակ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերմակել, գերմականալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χερμας «խճաբար, քար»
հուն. χεραδος «խիճ, մանր քարեր»
լատ. furfur «կճեպ»
լիտվ. gurti «փշրվել»
լիտվ. gurus «փխրուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐՓԵԼ (գերբել) «կորզել, շորթել, կողոպտել, քայքայել, ավերել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «կողոպտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerp(h)-) <*uer- «գտնել, վերցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերփանք, գերփումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ռուս. воропъ «հարձակում, կողոպտում»
հ. ռուս. наворопъ «հարձակում, կողոպտում»
հ. սլ. наворапъ «կողոպուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԶԻՐ III (գզեր) «խոչ, խոչընդոտ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրութիւն՝ գզրել: Անստոյգ բառ: Կապ ունի՞ գզրել «զղջալ, ափսոսալ» բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրել
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԶՐՈՑ «սնդուկ, արկղ, տուփ»
Անստույգ (թերեւս)
Բաղադրութիւն՝ գզրոցիկ: Բաղկացած է գզր- արմատից, որ թերեւս կապ ունի գզիր «սեզ, կնիւն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հիւսելու համար» բառի հետ, եւ -ոց ածանցից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրոցիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷԶ (գեզ, գիզ) (գեզ, գիզ) «արատ, բիծ, ճեղք, ճեղքվածք, պատռվածք»
Ծագումն անհայտ է
Աղբյուր՝ ակկադ. gazāzu (հազիվ թե) «խուզել»
Աղբյուր՝ ակկադ. gizzu(m) (հազիվ թե) «խուզում»
Հազիվ թե որեւէ կապ ունի ակկադ. gazāzu «խուզել», gizzu(m) «խուզում» ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիզակն, անգէզ, գեզութիւն, գզել, գզիլ, անգիզ, բրդգզել, բրդագզել, գզզել, գզգզել, գզվտիլ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՇ -ոյ, -ի, -ից, -ու ««դիակ, պատառ, մարմնի պատառ», (ուշ՝ «վատ, գէջ»)»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ueis- «հոսել, խոնավութիւն»
Աղբյուր՝ զնդ. vaeša (թերեւս) «փտել, նեխել»
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զնդ. vaeša «փտել, նեխել»: (ըստ Ղափանցյանի): Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագման վարկածը՝ *ueis- «հոսել, խոնավութիւն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշակեր, գիշախանձ, գիշատել, գիշահոտ, գիշահոտութիւն, գիշագէջ, գազանագէջ, հոգեգէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
զնդ. vaeša «փտել, նեխել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550; Pok. IEW 1134