Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 70 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԲՈՎԹ I (նաեւ ապարովթ «պաղատիտ, չիր թզոյ» (ԲՀ)) «ձավար, կորկոտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Ἀραφώθ < եբր. hā-rēpōt
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 291
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԲՈՎԹ II «տափաստան, հարթավայր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Ἀραβώθ < եբր. arābōt/Arābōt
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 291
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԳ (-ք կամ -ունք) (երագ) «արագ, շուտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. raγu-
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. raγu-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արագագիր, արագագնաց, արագագոյն, արագազերծ, արագաթեւ, արագախարբիկ, արագոտն, արագընթաց, արագել, երագագնաց, երագագոյն, երագակատար, երագանալ, երագանցուկ, երագասլաց, երագել
Նոր՝
արագախոս, արագահոս, արագասլաց, արագասոյր, արագավազ
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 291-292
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԳԻԼ (-ի, -աց) «ձկնկուլ, արագիլ՝ ciconia»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Կասկածելի են ինչպես համեմատությունը հուն. πελαργός (Աճ. ՀԱԲ 1, 292) բառի հետ, այնպես էլ շումերական աղբյուրից բխեցնելու փորձը (Ղափանցյան)։ Աճառյանը հուն. բառի նախնական ձեւը համարում է *περαγλός եւ հայերենի հետ միասին բխեցնում է փոքրասիական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 292
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԳՈՅՆ «անկարոտ, աննվազ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԼԵԶ -է (արալէզ, յարալէզ, առլէզ) «առասպելական էակ, որ լիզելով մեռել է կենդանացնում»
Ծագումն անհայտ է
Սովորաբար համարվում է բաղադրված Արա կամ յար եւ լէզ բաղադրիչներով, բայց սա կարող է ժողովրդական ստուգաբանություն լինել
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱԾ I «սպի, բիծ, արատ, մաշկային հիվանդություն` որքյուն, մկնատամ, վերք, սպիավոր» (բժշկ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
Արածել բայի արմատն է` առանձին գործածությամբ եւ նեղ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածնացաւ, արածացաւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱԿԱՆ (արեկան, իրական) «դեղնացավ, դալուկ» (բժշկ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. (y)arqān
Աղբյուր՝ արաբ. araqān
Աղբյուր՝ արաբ. irqān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 294
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱՄՈՒՐ (-ի, -ից) «ծուխ, թանձր, մշուշ, խավար, մթություն, մրրիկ, փոթորիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *rē- «մթություն, խավար» (անմիջական նախաձեւ՝ *rǝ-mo-) -m- ածանց
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *rǝ-mo- «մթություն, խավար» (*rē- նույնիմաստ արմատից + -m- ածանց)։ Աճառյանը կասկածով կապում է մուր, մրոտ, մրրիկ բառերի հետ. հնարավոր է բաղադրություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rāmá «մթին, սեւ»
հ. հնդկ. rāmī «խավար»
մ. վ. գ. rām «կեղտ. մուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; Աճ. ՀԱԲ 296
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱՅԻՇ «հանդես»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. ārāyiš «զարդարանք, հարդարանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 296