Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 70 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՀՐ (ժահռ) «թույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. zahr «թույն»
Աղբյուր՝ քրդ. žāhr «թույն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժահրոտ, ժահրոտել, ժահրոտում
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 221
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄ (-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց) «մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ, ժամադէտ, ժամադիր, ժամադրել, ժամակալ, ժամալար, ժամապահ, ժամակոչ, ժամագիրք, ժամակարգութիւն, ժամատուն, ժամատեղի, յայնժամ, ցայնժամ, յորժամ, առժամայն, նոյնժամայն, գիշերաժամ, տարաժամ, դատարկաժամ, բարեժամ, ապաժամեան
Նոր՝
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱՃԱՃԵԼ «դիպախոսել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
փոխանակ «դիպախոսել»-ու, որ հաստատվում է այլ ձեռագրերի «պատշաճախոսել» մեկնությամբ (հմմտ. ԲՀ, 374), այսպիսով, ժամաճաճել-ը բաղկացած է ժամ(ա) եւ ճահել բաղադրիչներից
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱՆ II «պարապ» կամ «հրապարակ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Հին ձեռագրերում՝ «անպարապ», որ մոտավորապես արտահայտում է ժաման բառի իմաստը
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆԳ -ոյ (ժանկ) «ժանգ, քարամամուռ, բոյսի մի հիւանդութիւն՝ երկիլ, քաղցկեղ, թոյն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žang
Աղբյուր՝ պ. žang, zang
Հմմտ. պ. žang, zang:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանգաբեր, ժանգառ, ժանգառած, ժանգախառն, ժանգակեր, ժանգահար, ժանգատր, ժանգոտիլ, ժանգել, անժանգ, երկաթաժանգ
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆՈՒԱՐ -ի, -աց «գահաւորակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žanvar < jani-wara-. հմմտ. պ. žanbar, zanbar
Հմմտ. պ. žanbar, zanbar:
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 227
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆՏ -ի, -ից, -աց (ժանդ) «դաժան, խիստ, չար, վատ, զզուելի, ժանտախտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žant
Աղբյուր՝ ավ. gainti
Աղբյուր՝ մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն»
Աղբյուր՝ սողդ. γantāk «վատ, հոռի»
Հմմտ. աւ. gainti, մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն», սողդ. γantāk «վատ, հոռի»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանտագործ, ժանտագինի, ժանտութիւն, ժանտկեն, ժանտախոշ, ժանտահոտ, ժանտամահ, ժանտախտ, ամաժանտ, ժանտաժուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 227
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԵՌ «տարմահաւ» (բարբառային)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
-ԺԵՏ (-ժետ, -ժատ) «(ա)-հար», «խփող, սպանող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. žat «խփել, սպանել»
իրան. հիմքերով ձեւերը հիմնականում ամբողջական փոխառություններ են
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախտաժետ, ախտաժետութիւն, դիւաժետել, դեւաժետել, լուսնաժետ, նենգաժետ, որկորաժետութիւն, որովայնաժետութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 228; Ջահ. ՀԼՊ 526
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
ԺԻՐ (-ի, -աց) «ժիր, աշխույժ, եռանդուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *žīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժրանալ, ժրել, ժրագլուխ, ժրահաւ, ժրաջան, ժրապէս, ժրանձնակ, ժրութիւն, ժիրաժիր, քաջաժիր
Նոր՝
ժրաջանութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. jīra
պ. zīrak
աֆղ. žir
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 230