Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Ընդհանուր՝ 11298 բառահոդված
🔒 Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴԱՐ ««հաւասար» (ԲՀ՝ «պարապար»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. azdar «յարմար, արժանի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴԵՐ (ազդիր) ««թեզանի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pag’ «ամրացնել»
Հազիւ թե կապ ունենայ ազդն բառի հետ եւ ծագի հնդեւրոպական միեւնոյն *pag’ «ամրացնել» արմատից՝ այլ ածականով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴՐ (աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք) «զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur- (անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur) նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր» կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86; Pok. IEW 930; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԽՈՅԶ «վայրի դդում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶՆ -ին, -ինք, -անց «սերունդ, ցեղ, ազգ, տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *g'en «ծնել»
փոխատու լեզու՝ աւ. ā-sna «բնածին, ազնուական, ազնիւ»
փոխատու լեզու՝ պ. (թուրք.) zn
փոխատու լեզու՝ զրադ. āznāvaz «ազնուական»
իրան. zan «ծնել» (<հ.-ե. *g'en):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցազն, դիցազնունք, հսկայազն, համազն, հայկազն, հայկազուն, երկազն(ի), թագազն, ծառայազն, ազնիւ, ազնուական, չազնուութիւն, ազնուամեծար, ազնվաշուք, ազնվափայլ, ազնվապետութիւն, ազնվապետական, անազնիւ, գերազնիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
ā-sna
«բնածին, ազնուական, ազնիւ» *zan «ծնել» արմատից
զրադ.
āznāvaz
«ազնուական»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 512-513
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶՈԽ -ի, -ից «խակ խաղող, խակ, թթու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազոխանալ
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶՏԻՀ «ազնուականութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āzātīh
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
āzātīh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 87-88
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԹԱԲԵԿ (աթաբեկ, աթաբակ, աթապակ) «թագաւորահայր. փոխարքա, թաթարական անկախ իշխան (սելջ-»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԲԱԲԵԿ «ջուկների ժամանակ), դաստիարակ, խնամակալ»»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արեւել. թյուրք. atabeg
փոխատու լեզու՝ չաղաթ. atabeg
հմմտ. արեւել. թյուրք. atabeg, չաղաթ. atabeg
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աբաբեկություն
Մատենագիտություն
H. AG 261; Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹԱՆԱԲՐԻ «դառնացած» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ