Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 97 բառահոդված (էջ 7/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՍԱՐԱՅ «ձեռն իմ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առնված է ինչ-որ մեկնողական երկից
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՂՓԱՆԱԼ (յղփիլ) (յղփիլ) «լիանալ, հագենալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել, թափել» արմատի կրկնաւոր ինչ-որ ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղփութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
յղի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԴՈՐ «եռանդուն, պատրաստակամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-) *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդորել, յորդորակ, յորդորութիւն, յորդորումն, բազմայորդոր, կամայորդոր, մարտիրոսայորդոր, քբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
órothūno
«գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
Շ(Լ)ՄՈՐ (լ) «շփոթ, իրարանցում, կռիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կանչել, գոռալ, աղմկել, հնչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-mo-) + -որ վերջածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շ(լ)մորիլ, շլմորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
hlimman
«հնչել, աղմկել, մռնչալ»
հ. վ. գ.
hlamon
«աղմկել, կատաղել»
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈԳՄՈԳ (ուշ՝ -ի, -աց) «բանսարկու, քսու, բամբասող, շողոքորթ»
Ստուգաբանություն ()
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ ինչ-որ շոգ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *skeu- «գցել, հալածել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգմոգել, շոգմոգութիւն
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԳՈՐԻԼ «կռվել, մարտընչել, դիմակայել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է -որ վերջածանցով եւ ոգ- արմատով, որ հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *seu- «ծռել, կտրել, քշել» արմատի հետ (*sou-nq-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոգորական, ինքնոգոր
Էջ 606, սյունակ 1 Էջ 606
ՈՏՆԵԱՅ «լուսոյ յարութիւն, կամ լոյս վերահայեաց» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ինչ-որ հատուկ անուն՝ իր մեկնութեամբ հանդերձ
Էջ 616, սյունակ 1 Էջ 616
ՊԱԽՈՒՑ (պախոյրց, պախուրց, պախցոյք, պահուց) (-ոյ) «սանձ, երասանակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *pak- «կապել» որպես ինչ-որ centum լեզվի ներդրում
Ծագումն անհայտ է: հնդեւրոպական *pak- «կապել» արմատի հետ կապը կասկածելի է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պախուցաթափ, պախուրցկոթ, պահրացի
Էջ 625, սյունակ 1 Էջ 625
ՊԱՏԵՌԱԿ «ջեռուցող ինչ-որ սարք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՂԾ (-ոյ) (պեղծ, պխղծ, պխծ) «պիղծ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է պղտ-որ արմատի հետ, ինչպես պարծ-ը հ-պարտ-ի։ Աճառյանը համարում է հայերենից փոխառված վրացերեն pilci/bilci «անմաքուր, պիղծ» բառերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղծել, պղծաբան, պղծալից, պղծաշուրթն, եղծապիղծ, մկնապիղծ, չարապիղծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pilci/bilci
«անմաքուր, պիղծ» ըստ Աճառյանի՝ փոխառություն հայերենից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82