Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 643, սյունակ 1
ՊՌԱԽՑՆԵԼ
«հարդարել»
Ստուգաբանություն ()
փոխատու լեզու՝ արաբերենից barq
«փայլեցնել, զարդարել»
փոխատու լեզու՝ թրք. braxmak
«թողնել»
փոխատու լեզու՝ թուրքերենից baroik
«մազոտ, փրչոտ»
Ճիշտ ստուգաբանությունը կախված է բառիմաստի ճշտումից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 106) բխեցնում է արաբերենից՝ barq «փայլեցնել, զարդարել» կամ թրք. braxmak «թողնել», Ղազարյանը եւ Ավետիսյանը (ՄՀԲ 286)՝ թուրքերենից՝ baroik «մազոտ, փրչոտ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 106;
ՄՀԲ 286
Էջ 649, սյունակ 1
ՋԱՀ
-ի, -ից
(*ջարի)
«ջահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջահաւոր,
ջահացուցանել,
ջահափայլ,
ջահաբորբոք,
եաւթնաջահեան,
ճառագայթաջահ,
ճրագաջահ
Էջ 662, սյունակ 1
ՍԱԹ
(-ի, -աց)
«սաթ, բուստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’at-
n-ի համար վերականգնվում է «պայքարել» իմաստը, բայց կա նաեւ բրետ. kadr բառը «գեղեցիկ» իմաստով, իսկ հ. բրետ. kadros-ի համար վերականգնվում է *k’ad- «փայլել» արմատ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k’at-, n-ի համար վերականգնվում է «պայքարել» իմաստը, բայց կա նաեւ բրետ. kadr բառը «գեղեցիկ» իմաստով, իսկ հ. բրետ. kadros-ի համար վերականգնվում է *k’ad- «փայլել» արմատ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաթնուկ,
սաթթեբրունի
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵՆԵԱԿ
(-ի, -աց)
(սենեկ)
«սենյակ, շտեմարան, կանանոց, հարճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'i-
«թոյլ փայլել, ստուեր»
կապ ունի հնդեւրոպական *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր» արմատի հետ, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ: հմմտ. հատկապես մի կողմից՝ հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ», մյուս կողմից՝ ռուս. сень «հովանի», сени «սրահ, նախասենյակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սենեկապան,
սենեկապետ,
սենեկիկ,
սենեկապետություն,
առանձնասենյակ,
գրասենյակ,
հյուրասենյակ,
ննջասենյակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκηνή
«վրան, բեմ, սրահ»
ռուս.
сень, сени
«հովանի, սրահ, նախասենյակ»
Էջ 688, սյունակ 1
ՍՈՐՍՈՐ
«փայլածե»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 690, սյունակ 1
ՍՈՒՐԲ
(-ո)
«մաքուր, անարատ, սուրբ, սրբազան, նվիրական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ubro-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սրբել,
սրբանալ,
սրբամատույց,
սրբազան,
սրբիչ,
սրբագրել,
սրբապիղծ,
սրբատեղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çubhrá-
«փայլուն, պայծառ, գեղեցիկ»
հայ-հնդկական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
H. AG 492;
Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 704, սյունակ 1
ՎԱՌ
II
«վառ, վառվող, փայլուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«վառել»
Փոխառություն հնդեւրոպական *uer- «վառել» արմատի ածանցյալներից որեւէ մեկից, թերեւս հատկապես խեթերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վառել,
վառումն,
վառվառիլ,
բոցավառեալ,
լուսավառ,
կրակավառ,
հրավառ,
ջահավառ,
վառվառուկ,
վառվիլ,
վառվռուն,
վառելափայտ,
խանդավառ
Էջ 728, սյունակ 1
ՏԻ-
(տի-այր, տէր, տի-եզերք, տիկին)
«մեծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *di-)
արմատից, որից նաեւ տի, տիւ «օր»․ հմմտ. լիտվ. didis «մեծ»։ Արմատը կա նաեւ «նոստրատիկական» կոչված այլ լեզուներում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
didis
«մեծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117, 216
Տե՛ս նաեւ
Էջ 728, սյունակ 1
ՏԻ
I
«օր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *di-)
արմատից, որից նաեւ տիւ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկտի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
dies
«օր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 730, սյունակ 1
ՏԻՒ
(տունջեան, տունջենի, ի տուէ կամ ի տունջենէ, տունջեամբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«շողալ, փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *deu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տունջեան,
տունջենական,
տունջենային,
երկտիւ,
մշտատիւ,
յարատիւ,
գիշերատիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
diva
լատ.
diū
«օրից»
Մատենագիտություն
H. AG 498;
Աճ. ՀԱԲ 410
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։