Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 240 բառահոդված (էջ 7/24)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻՆՋ (-ոյ, -ու) «էգ հորթ, մատաղ կով, կով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «գլուխ, եղջյուր, եղջերավոր անասուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'rentio-)
հմմտ. հ. վ. գ. (h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ» (ըստ Պատրուբանյանի. մերժում է Աճառյանը, ՀԱԲ 2, 56, առանց հաշվի առնելու, որ *k'r-ով սկսվող նախաձեւի դեպքում *k'-ն կարող էր ընկնել, ինչպես k'l-ի դեպքում). (հմմտ. *k'luke-> լսել, *k'lu-ro> լուր)։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցումը կենդանի նշանակող արմատից՝ որոջ բառի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երնջ(ն)ակ, երիժնակ, իգատերնջնակ, իգատերնջայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
(h)rind
«խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՓՆ (գրված նաեւ ներփն) «գույն, երանգ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *perk'- «խայտաբղետ» արմատի հետ, այս դեպքում փ-ն անբացատրելի է մնում։ ... քիչ հավանական է նաեւ բխեցումը հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից` արփի-ի բառի հետ միասին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երփնագոյն, երփնաներկ, երփներանգ, գեղերփնել, լուսերփն, ծիրաներփնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
farawa
«գույն» <*pork'-uo
լիտվ.
sir̃pti
«հասունանալ» < «կարմրել»
Էջ 230, սյունակ 1 Էջ 230
ԵՓՐՈՍԻՆԱՅ «ուրախություն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ευφροσύνη
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 73
Էջ 237, սյունակ 1 Էջ 237
ԶԵՍԻՆ (զետեսիսին, զեալին) «նա, որ էր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ (կապակցություն):
Էջ 239, սյունակ 1 Էջ 239
ԶԼԱՔԱՐԹ «շեշաքար, որով մագաղաթ են կոկում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս զլաքարդ (զլաքար՝ -դ հոդով), այսինքն՝ զլաքար՝ որպես քարի տեսակ (ի՞նչ է զլ- կամ (գ)-լա)։
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՒՐ «դատարկ, սին, իզուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ h. պ. zura «անարդարություն, սուտ»
փոխատու լեզու՝ պրթ. zwr (zūr)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. zūr «սուտ»
փոխատու լեզու՝ պ. zūr «սուտ»
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաբանել, զրադատ, զրախնդիր, զրախորհուրդ, զրախաւս, զրապարծ, զրազան, զրարտել, զրել, զուրավաստակ, ստազրանք
Մատենագիտություն
H. AG 151; Աճ. ՀԱԲ 109; Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴ (նախադիր) (սեռ.), (եզ. տր., հգն. հյց.), (բցռ.), (գրծ.), (նախածանց) (ընդ-, ըն-, ըմ-) ««փոխարեն» (սեռ.), «հետ, միասին» (եզ. տր., հգն. հյց.), «մոտից» (բցռ.), «տակ» (գրծ.), ընդ- (ընդ-, ըն-, ըմ-) (նախածանց)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anti- «փոխարեն, միասին»
հ.-ե. արմատ՝ *ndhos- «տակ»
իմաստների համար եւ, թերեւս, *ndhos- («տակ» իմաստի համար)։
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿԵՐ (ընգեր) (-ի, -աց) «ընկեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով կեր արմատից` «միասին ուտող» իմաստով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկերակից, ընկերասէր, ընկերել, ընկերհաշտութիւն, ընկերհաշտիք, ընկերջակել, ընկերանի, հաւաւընկեր, ընկերական, ընկերականութիւն, ընկերվարական, ընկերվարութիւն, խօսքընկեր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 129
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԿԻԼ (թաղքիլ, թաղկանալ) «խտանալ, կծկվել, թնջկվել (մազերի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է թաղ «խիտ, կուռ» արմատից՝ -կ ածանցանով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղկավարս, թաղկումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՇԿԱՆԱԼ (թօշկանալ, թոշկանալ) (թօշկանալ, թոշկանալ) «հոտել, նեխել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *təu- «հալչել, լուծվել, քայքայվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *təu-skh-) tā-, tău-/*təu-
Հնարավոր է ծագումը իրանական աղբյուրից, բայց նման ձեւ չի հավաստված (թաւշնիլ բայի հետ միասին)։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153