Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 169 բառահոդված (էջ 7/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌՇՏԱՄՆ «փափուկ, կակուղ (ոսկորի մասին)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» *k > *kh անցմամբ
Կասկածելի են ինչպես հնդեւրոպական *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» արմատի *k > *kh անցումով, այնպես էլ կոճիկ եւ կրճտալ բառերի հետ կապելու փորձերը (անբացատրելի է մնում -ամն-ը):
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՏՈՒՄ (ըստ ոմանց՝ խոտումն «ուռուցք») «ադամախնձոր, խոչափողի ցցված մասը»
Ստուգաբանություն ()
Կապ ունի՞ բրբ. խոճիկ (կոճիկ) բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՄ-(ԵԼ) «ծամելը, ծամում, որոճում, մտքով որոճում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'embh- «կծել, կրծել, ատամներով ջարդել, ծամել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'mbh-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. jámbhatē, jábhatē «ատամներով բռնել», հուն. γομφίος «ատամ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծամել, ծամելի, ծամն, անծամ, մեղմածամ, ծամոն, անծամելի, դժվարածամ, անծամել, ծամծմել, ծամծմուտ, ծամծմորել, ծամծմացնել, ծամարան, ծամանիկ, ծամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jámbhatē, jábhatē
«ատամներով բռնել»
հուն.
γομφίος
«ատամ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 42; Աճ. ՀԱԲ 441
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱՂ II «կոճղէզ, գնդարմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան» (անմիջական նախաձեւ՝ *gol-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *gol-` *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաբոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gula
«գունդ, գնդակ»
լատ.
galla
«գխտոր»
հոլ.
kal
«կորիզ (խնձորի, տանձի)»
Էջ 379, սյունակ 1 Էջ 379
ԿԱՄԻՏ (ԲՀ՝ «կօճօղ», այլն՝ «կոճատ», «ճնկող») «կոճղ (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆԹ «ամանի կոթ, ունկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *guet- «ուռուցք, կլոր բան» (անմիջական նախաձեւ՝ *gunt-) ոճականով՝ *gunt- > կանթ՞
Ակնհայտ է նմանությունը կոթ բառին, բայց սրա ծագումն անհայտ է: Քիչ հավանական է վերջինիս կապը հնդեւրոպական *guet- «ուռուցք, կլոր բան» արմատի հետ (համապատասխան ոճականով՝ *gunt- > կանթ՞):
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄԵՆԻ «իսպանական օրոճ» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄԵՏՐԻԱՅ (կիմետեր, կիմետրիոն, կումատրովն, կիմետրիոճ) «նահատակի գերեզման» (կիմետրիա) «մարտիրոսների հիշատակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κοιμητήριον
Մատենագիտություն
ԲՀ None; Աճ. ՀԱԲ 572
Էջ 401, սյունակ 1 Էջ 401
ԿԵՐԱՒՆՈՍ (կերօնոս, կերօնօս, կերոնոս) «բարկութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κεραυνός «շանթ, կայծակ»
փոխաբերական գործածութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 580
Տե՛ս նաեւ
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԶԱԿ (-ի, -աց) «կզակ, ներքին ծնոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-g(h)-) *-ակ ածանցով
հ.-ե. զուգահեռները *g-ով են, թեեւ իրանական, բալթիական, սլաւոնական խմբերում *g(h)-ի եւ *g(')-ի արտացոլումները չեն տարբերւում, հայերենում էլ *-ugh- եւ *ugh- տալիս են -ուզ: Սակայն հնարաւոր է ամբողջական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից (հնդեւրոպական *kug- *keu- «ծռել» արմատից), թեեւ այդպիսին չի հաւաստւած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կզակահաց, կզակակալ, կզակային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. վ. գ.
kugel
««գնդակ»»
գ.
kogal
««կլոր լեռնագագաթ»»
նորվ.
kjūka
««գունդ»»
խոլ.
kjūka
««մատնակոճ»»
լիտվ.
guga
««(փոքր) սապատ»»
ռուս.
гугля
««ելունդ»»
պ.
güzak
««ոտքի կոճ»»
լիտվ.
gùžus
լեհ.
guz
««ելունդ»»
Մատենագիտություն
ն. վ. գ. None