Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԳԻ
(-եաց)
«խաղողի այգի, ուշ` ընդհանրապես այգի, խաղողի որթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ei-
«կարմրավուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oiui-iā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այգեգործ,
այգեստան,
այգեկութ,
այգաւէտ,
այգածաղիկ,
այգորդ,
այգեպան,
այգետեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οἴη
«ասորենի, անձնի»
լատ.
ūva
«խաղողի ողկոյզ, խաղող»
հ. վ. գ.
īwa
«դեղձի, կարմրածառ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166;
Pok. 297
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՐ
I
(առն, արամբ, արք, արանց)
«տղամարդ, արի, քաջ մարդ, այր, ամուսին, մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anr-
(անմիջական նախաձեւ՝ *anrio-)
ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը
բուն նախաձեւը դժվար վերականգնելի է. ենթադրելի է տարահիմք եւ նույնիսկ տարարմատ կազմություն՝ թերեւս այր < *anrio- (ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը), սեռ. առն < *anros-, տր. առն *anrai-/anri-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնակին,
առնակնութիւն,
առնաբար,
առնագէն,
առնութիւն,
առնի,
այրասէր,
այրասիրութիւն,
այրուձի,
այրընտիր,
այրասիրտ,
այրասպան,
այրալքող,
այրիկ,
այրուկ,
բազմայր,
բազմայրութիւն,
իշայր,
սկեսրայր,
արու,
արուաբար,
արուագէտ,
արուական,
արուանալ,
ար(ւ)ութիւն,
արի,
արիաբար,
արիական,
արիանալ,
անարի,
վատարի,
արական,
արամբի,
արանցի,
արանք,
արականք
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՐԵԼ
«այրել, վառել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āt-
«կրակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ ātēr-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրելի,
այրումն,
այրուք,
հրայրք,
դյուրայրելի,
այրեաց,
կիսայրեաց,
հրայրեաց,
այրեցած,
այրեցեալ,
այրեցուած,
անայրեցող,
հրայրեցութիւն,
զայրանալ,
զայրադին,
զայրադնէլ,
զայրանք,
զայրումն,
զայրացկոտ,
զայրացութիւն,
զայրացուք,
զայրացաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
atari
«կրակ»
սերբ.
vàtra
«կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 418;
Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՆԱԳՈՐՈՅՆ
(անագորոն, անագորուն, անագորովն)
«անգութ, անողորմ, դաժան, անխնայ, անմիտ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«սիրալիրություն, բարյացակամություն»
Կազմված է ան- ժխտականով՝ այլուր անհայտ *ագոր «գութ, ողորմածություն» արմատից: Վերջինիս համար կարելի՞ է արդյոք ենթադրել կապ գորով բառի կամ հնդեւրոպական *uer- «սիրալիրություն, բարյացակամություն» արմատի հետ:
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՆԱԳՈՒՄ
«մի տեսակ օդ կամ քամի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *an-
«շնչել, շունչ, հողմ, քամի»
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *an- «շնչել, շունչ, հողմ, քամի» արմատի հետ:
Էջ 51, սյունակ 1
ԱՆԱՂԱՓ
«եկեղեցական մի հագուստ (աղարողոն) կամ հագուստի պարագա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀνάλαβος
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναβολαιον
ἀναβολαιον > աղարողոն՝ աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179
Էջ 51, սյունակ 1
ԱՆԱՂԿ
«անժույժ, թույլ, անարի»
(բբ.)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
աղկաղկ բառի ոչ կրկնավոր հիմքն է՝ ան- նախամասնիկով, որ այստեղ ունի ուժեղացնող իմաստ
Էջ 52, սյունակ 1
ԱՆԱՍՏՐ
(նաւստր, անուստր)
«նոսր, նվազ, տկար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավոր է բնիկ հնդեւրոպական ծագում (*nau-k-, *neu-k-), բայց վերականգնվող ձեւերը` *nāu-, *neu-, *neuk-, համապատասխան հավաստի զուգահեռներ չունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(ա)նաւստրագոյն,
անաւստրամարմին,
(ա)նաւստրութիւն,
անաւստրաբար,
նաւստրահոդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴ
II
(-ոյ, -ի, -ից)
(հանդ)
«հանդ, վարելահող, արտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
արմատից
Ավելի քիչ հավանական է կապել անդ «շեմք» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաստան,
անդապահ,
անդել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բոխ. Ա
ānt
«հարթություն»
բոխ. Բ
ānte
«հարթություն»
հայ-բոխարական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 40-41;
Աճ. ՀԱԲ 186
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԵԱՅ
(-եաց, -եայց)
(անդի)
«խոշոր եղջերավոր անասուն, նախիր, խոշոր եղջերավոր անասունների հոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
արմատից
որտեղից՝ հայ. անդ «հանդ, վարելահող, արտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդեորդ,
անդիորդ,
անդւորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
enderig
«ցուլ եզ»
կիմր.
anner
բրետ.
ounner
«երինջ»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։