Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՂ-
«թողնել, թույլ տալը, ներելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tolu-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է», հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել», հ. իռլ. tol «կամք», գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել», բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»։ - Pok. IEW 1, 1060։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 195) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների շարքում, որովհետեւ հայերեն արմատի իմաստը զգալիորեն շեղվում է։ Հմմտ. նաեւ թույլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թողուլ,
թողութիւն,
թողարան,
անթող,
հարութող,
կնաթող,
կարգաթող,
դժուարաթող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tolayat
«բարձրացնում է, կշռում է»
հուն.
ταλασσω
«համբերել, տանել, համարձակվել»
հ. իռլ.
tol
«կամք»
գոթ.
pulan
«կրել, տանել, համբերել»
բոխս. AB
täl
«բարձրացնել, տանել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1060;
Աճ. ՀԱԲ 195
Տե՛ս նաեւ
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՄԻՆԱՆ
«շար»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
Կեղծ բառ, որ ստեղծվել է ԲՀ-ի թոմին բառի անշարժ մեկնության թոմին-անշար գրությամբ՝ թոմին բառի եւ անշար(ժ)-ի ան-ի միացմամբ։
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՄՆ
(թոմին (սեռ. ՞) «անշարժ»)
«թույլ, մեղկ, լքված»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tem-
«շփոթված, թմրած»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատի հետ. հմմտ. հ. հնդկ. támyati «նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում», հայ. թմիր. բնիկ հայկական ձեւը պետք...
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támyati
«նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՇԱԿ
-ի, -աց
(թորշակ, թօշակ)
«ուղեպաշար, պարեն, ռոճիկ, թոշակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tōšak
փոխատու լեզու՝ պ. tōša
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոշակել,
թոշակաւոր,
թոշակակեր,
նոր՝ թոշակառու,
թոշակատու,
թոշակատեր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՒԽ
I
(թուղ), -ոյ
«թուխ, թխագույն, մուգ գորշ, սեւավուն, մութ, մթին, խավար, մռայլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *teu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tu-kho-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 203) դնում է կասկածելիների շարքում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխագոյն,
թխանալ,
թուխակն,
թոյրաքուխ,
քաջաթուխ,
բոթուխ,
թխորակ,
թխադեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
poka
(*tu-g>)
հ. շվեդ.
thukna
«մառախուղ»
հ. անգլ.
duxian
«մթնեցնել»
հ. սաքս.
thiustri
հ. վ. գ.
d-uster
«մութ»
հ. սլ.
tuko
«ճարպ»
(*tu-k>) ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203;
Pok. IEW 1081
Էջ 281, սյունակ 1
ԺԵՐԺԱՐԺՈՂ
(ժեր(ա)շարժող)
«անշարժական»
Ստուգաբանություն ()
Առաջացել է «ժիր, շարժող» հոդվածի միացումից՝ ժիր-ի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 374
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՐՄԽՈՆՆԵԼ
(իրս խառնեալ՝ ՀԱԲ)
«խաշտեալ, խառնեալ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բացատրվող կապակցութիւնը եւ բացատրութիւնը աղավաղված են՝ հանդես գալով տարբեր ձեւերով։ Բոլոր դեպքերում էլ պետք է հանել արմատական բառերի շարքից։
Էջ 291, սյունակ 1
ԼԱՆՋՔ
(-աց)
«կուրծք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *le(n)gwh-
«թեթեւ, թեթեւաշարժ, թոք (որպես մարմնի թեթեւ մաս)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lngu-hia-)
որպես «թոքային, թոքատեղի»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լանջագեղ,
լանջակից,
լանջապահ,
լանջապան,
լանջապանակ,
լանջանոց,
լայնալանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
lunga
հ. անգլ.
lungen
հ. վ. գ.
lungūn
ռուս.
легкий
«թեթեւ»
ռուս.
легкое
«թոք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264-365;
Pok. IEW 661
Էջ 292, սյունակ 1
ԼԱՍՏ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
«լաստանաւ, նաւի ողնաշար, մահճի տախտակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg՛(h)-/*ləg՛(h)-
«ճյուղ, կաղնու թուփ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ləg՛da-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաստափայտ,
լաստել,
լաստակոտոր,
լաստենի,
լաստակ,
տկալաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
lazdà
«փայտ, փայտի կտոր»
պրուս.
laxde
«կաղնու թուփ»
լեհ.
laska
«փայտի կտոր, գաւազան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266;
Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԵԳԷՈՎՆ
(լեգէովն, լեգեհոն, լիգոն)
««լեգեոն» (լեգէոն, լեգեոն, լիգեոն «մի չար դեւ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λεγεών
փոխատու լեզու՝ լատ. legio
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեգէոնախումբ,
լեգէոնական,
լեգէոնաշար,
լեգէոնեան
Մատենագիտություն
H. AG 352;
Աճ. ՀԱԲ 271
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։