Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 540, սյունակ 1
ՄՈՒՏ
(-ի, -ից, ուշ՝ -ոյ)
«մտնելը, մուտք, եկամուտ, արեւմուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mōd-
«հանդիպել, մօտենալ»
արմատից։ հնարաւոր է բաղարկում *meug- *mug- (> մոյծ, մուծ-) արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոտուտել,
մտնել,
մտել,
ընդմտանել,
դարանամուտ,
արեւմուտք,
արեւմտեայ,
հմուտ,
խելամուտ,
միջամուտ,
հետամուտ,
ելմուտ,
ծակումուտ,
կանխամուտ,
նորամուտ,
եկամուտ,
եկամտային,
անեկամտաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մատնիչ
հայ.
մատ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 554, սյունակ 1
ՅՈՅՍ
«հույս, ակնկալություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *peu-
«հուսալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ,
յուսալից,
յուսակորոյս,
յուսահատ,
անյոյս,
մեծայոյս,
բարեյոյս,
դիւրայոյս,
չյուսալի,
նորայուսատու,
յուսահատված,
յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
upovati
«հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406
Էջ 570, սյունակ 1
ՆՇԱՆ
-ի, -աց
«նշան, դրոշմ, նպատակակետ, դրոշմով խաչ, խաչանիշ, հրաշք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նշանել,
նշանագիր,
նշանակիր,
նշանաւոր,
նշանախեց,
նշանատրութիւն,
նշանացի,
միանշան,
համանշան,
մատնանշան,
բարենշան,
նշանագիծ,
նշանած,
նշանառու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
nišān
պ.
nišān
Մատենագիտություն
H. AG 205;
Աճ. ՀԱԲ 460
Տե՛ս նաեւ
Էջ 577, սյունակ 1
ՇԱԼԱԿ
(-ի, -աց)
«պարկ, տոպրակ, մախաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šallāq
«մուրացկանի տոպրակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շալակամատն,
շալակել,
շալական
Մատենագիտություն
H. AG 272;
Աճ. ՀԱԲ 481
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՐԹՆ
(-ան, -ունք)
«շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-)
«կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu-
«պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ,
շրթնաշղթայ,
միաշուրթն,
խորաշուրթն,
պղծաշուրթն,
զուգաշուրթն,
թիւրաշուրթն,
մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 597, սյունակ 1
ՇՓԱՆԱԼ
«խրոխտալ, պարծենալ, ամբարտավանություն անել, շփանալ, երես առնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«ուշադրութիւն դարձնել»
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«նետել, հալածել»
արմատներից որեւէ մեկի հետ (*skhu-ph-> շուփ՞)
Էջ 617, սյունակ 1
ՊԱԿՇԻԼ
«զմայլվել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ՝ պակշոտ (պագշոտ) («գոհ»), պակշոտիլ, պակշոտութիւն: Ծագումն անհայտ է: Ճի՞շտ են միացված արդյոք պակշիլ-ի եւ պակշոտ-ի արմատները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պակշոտ,
պակշոտիլ,
պակշոտություն
Էջ 618, սյունակ 1
ՊԱՂԱՏ
(պաղետ)
«պաղատանք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
բնաձայնական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)pel-
բնաձայնական
Որեւէ հարաբերութիւն ունի՞ հնդեւրոպական *bhel- կամ *(s)pel բնաձայնական արմատների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաղատիլ,
պաղատանք,
պաղատախառն,
պաղատումն,
պաղատաւոր,
աշխարհապաղատ,
բազմապաղատ,
մեծապաղատ
Էջ 619, սյունակ 1
ՊԱՅՂԱԿ
«շլացում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el-
«շողալ, փայլել»
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
Որեւէ հարաբերություն ունի՞ հնդեւրոպական *(s)p(h)el- «շողալ, փայլել» (հմմտ. փայլ) կամ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» արմատների հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պայղակենութիւն
Էջ 623, սյունակ 1
ՊԱՏ
I
«շրջան, պտույտ, չորս կողմ, բոլորտիք, որմ, պատ, պատում, փաթաթում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տարածել (հատկապես թեւերը)»
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
արմատների ածանցյալներից
փոխատու լեզու՝ իրան. *pat
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *pat. հնդեւրոպական *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)» եւ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից։ պատիկ-ի համար հմմտ. սողդ. pat «անգամ» (< հնդեւրոպական *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատել,
պատան,
պատանել,
պատեն,
պատենիկ,
պատենագեն,
պատենաթեւ,
պատենաւոր,
պատիճ,
պատատել,
պատատուկ,
մառախլապատ,
միջապատ,
բակարդապատել,
շրջապատել,
պաճուճապատանք,
զինապատեան,
ոսկեպատեան,
դիպապատիկ,
բազմապատիկել,
բիւրապատիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pat
«անգամ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 80-81
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։