Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 103 բառահոդված (էջ 7/11)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՄ (ի խրամի) «պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ, խրամապահ, խրամատ, խրամատել, խրամատութիւն, խրամապատել, խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
schram
«ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԲՈՒԿ (խոփուկ) «խուլավարսակ, պռչուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khērp- կամ *khērbh-°) շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներ
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խրբ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի հ.-ե. *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» արմատի շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներից մեկի հետ (*khērp- կամ *khērbh-°).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
shko-zë
<*skrēbhr
պրուս.
skrūoblas
«բուսանունները» <*skrōbar
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԵԼ «խրել, մխել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khēr-)
Կապ ունի՞ խոր բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրուտ(ք), աւազախիր, աւազախիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
skera
«կտրել, ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐԽՈՐ ((բրբ. խրխուր), խրխիր) «փշուր, մանր կտոր», «մանր, չնչին բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» կրկնաւոր կազմութիւն, *k>*kh անցմամբ
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատից՝ *k>*kh անցմամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրխրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κερμα
«մանր փող»
հուն.
κορις
«փայտոջիլ» սեռ. κορος «ոջիլ»
իռլ.
cert
«փոքր, մանր»
հ. անգլ.
sceard
«փշուր»
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՄԻՆ «ծակ, շնչելու փոքր անցք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «կտրել»
Հազիվ թե հնարավոր է թմրիլ-ծմրիլ հարաբերությամբ հանգեցնել հնդեւրոպական *tem- «կտրել» արմատին:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂԵՒ (-ոյ) «կեղեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *keleb- կամ *kel-ep-) կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ
կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ ծագում է հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել, անջատել» արմատից՝ *keleb- կամ *kel-ep-, մանավանդ որ բարբառներում կան կ-ի փոխարեն ք-ով, փ-ով, բ-ով եւ լ-ի փոխարեն պ-ով, փ-ով, բ-ով տարբերակներ. սրանց հիման վրա կարող են վերականգնվել *քեղեւ/փ/բ հայկական բարբառային սկզբնաձեւերը եւ վերականգնել *kel-eb(h)/p(h)- նախաձեւերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղեւել, անկեղեւ, կարծրակեղեւ, ողորկակեղեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scelifa
«կճեպ, թաղանթ»
մ. վ. գ.
schelfe
«կճեպ, թաղանթ»
ն. վ. գ. բրբ.
schelfe
«կճեպ, թաղանթ»
մ. ն. գ.
shulpe, stholpe
«թեփուկ. պատյան» from *skeleb-
դան.
kulp(e)
«պատիճ, պատյան»
Մատենագիտություն
AG 307; ՀԱԲ 568
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՏՈՐ I (-ոյ) (բրբ. կտոր, կոտր) «կտոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-t- *-rt-ի շրջմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-t- «կտրել»
հազիվ թե հնդեւրոպական *(s)ker-t- արմատից ծագող որեւէ աղբյուրից` *-rt-ի շրջմամբ (կամ, թերեւս, *(s)keu-t- «կտրել» արմատից)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոտորել, կոտորատել, կոտորոտել, կոտորած, կոտորիչ, կոտորուած, կոտորումն, կարթակոտոր, սանձակոտոր, կապակոտոր, լաստակոտոր, հատակոտոր, ծայրակոտոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՓ III (կոփ-) «տաշում, խփում, ծեծում»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kep/b(h)- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» որպես բնաձայնական արմատ, չի ենթարկվել բաղաձայնական տեղաշարժի
հիմքերը հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական *(s)kep/b(h)- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» արմատը, եւ որը, որպես բնաձայնական արմատ, չի ենթարկվել բաղաձայնական տեղաշարժի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոփել, կոփած, կոփածոյ, կոփիչ, կոփիւն, կոփոն, քար(ա)կոփ, փայտակոփ, դրամակոփ, թակակոփ, կարծրակոփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
kep
«կտրել, տաշել, ծակել, փորել»
լիտվ.
kapóti
«կտրել, ծեծել»
հ. սլ.
kopati
ռուս.
копать
«փորել»
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԻ «կեղեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-t- «կտրել, անջատել»
քքիւ, քքուել ձեւերը նախնական են, եւ կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *(s)kei-t- «կտրել, անջատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստուել, քքուել, քքիւ անել
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՐ II -ոյ «կտոր, խուզում, խուզվածք, բուրդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հմմտ. կտտոր արմատի մասին ասվածը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտրել, կտրոց, կտրոցիկ, կտրան, կտրած, կտրատել, միջակտուր, կիսակտուր, կարճակտուր, մատակտուր, շրջակտուր, հատակտուր, բացակտուր, երկակտուր, երկաթակտրություն, կտրականապես, կտրականորեն
Տե՛ս նաեւ