Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԻՌ
«հակառակութիւն, դրդում, գրգիռ, գրգռում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghēr-ghērs-)
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *ghers- «զզվանք» արմատից (*ghēr-ghērs- > գրգիռ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգռել,
գրգռութիւն,
գրգռիչ,
դիւրագռգռութիւն,
դիւրագռգիռ,
չարագռգիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
gersta
«գրգռել»
լիտվ.
grasa
«սպառնալիք, խստություն»
լիտվ.
grasus
«սպառնալի, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
լիտվ.
grasinti
«սպառնալ»
հայ.
գարշ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 180, սյունակ 1
ԴԱԼՈՒԿՆ
-ան
(դալունկն, նոր՝ դալուկ)
«դեղնացավ, դեղնախտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhal- կամ *dhl-)
-ուկն ածանցով
Բաղադրություններ՝ դալնկոտ, դալնկագոյն, դալկատոր, նոր՝ դալկոտ, դալկութիւն, դալկահար, դալկանալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալնկոտ,
դալնկագոյն,
դալկատոր,
դալկոտ,
դալկութիւն,
դալկահար,
դալկանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դալ
«դեղնականաչ»
հայ.
դեղին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՄԱՆԱԿԻ
«կանացի մի գլխազարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. dām
«ցանց»
փոխատու լեզու՝ պրս. rangi
«գունավոր»
Գ. Ասատրյանի տեղեկությամբ։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՅԵԱԿ
(-ի, -աց)
(դահեակ)
«դայակ, ստնտու, դաստիարակ, խնամակալ, սնուցող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dāyak
փոխատու լեզու՝ պ. dāya
Հյուբշմանը (AG, 437) համարում է բնիկ հայերեն՝ դիել, դալ (< դայյ) ձեւերի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայեկորդի,
դայեկութիւն,
դայեկատոհմ,
դայեկարար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619;
AG 437
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՇՆ
(-ին, -ինք, -անց)
«դաշինք, համաձայնություն, ներդաշնակություն, մեղմություն, պահպանակ, սաղավարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *dašn
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաշնակ,
դաշնաւոր,
դաշնագիր,
դաշնակից,
դաշնակապէս,
դաշնակայուր,
դաշնակել,
դաշնակումն,
ներդաշնակ,
դաշնակ,
դաշնամուր,
դաշնակահար,
դաշնակցութիւն,
դաշնակցել,
դաշնագիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՍՏԻԱՐԱԿ
(-ի, -աց)
«դաստիարակ, ուսուցիչ, խնամակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dastyārak
հմմտ. պ. dastyār «օգնական»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաստիարակել,
դաստիարակապես,
դաստիարակութիւն,
դաստիարակիչ,
դաստիարակչուհի,
դաստիարակչական
Մատենագիտություն
H. AG 135;
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱՐԿ
(-ի, -աց)
(բրբ. դարտակ)
«սնամեջ, պարապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dardag
«դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ դրափոխությամբ. հմմտ. մ. պ. dardag «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատարկաբան,
դատարկաժամ,
դատարկաձեռն,
դատարկանալ,
դատարկանձն,
դատարկապորտ,
դատարկութիւն,
դատարկախոս,
դատարկել
Մատենագիտություն
Vahman, AWN 261;
Ջահ. None
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԱՆԻ
(տեղանի)
«մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *thel-
«ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θολος
«կամարավոր կառույց»
հուն.
θολια
«ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ.
doel
«փոս»
գ.
dole
«փոքր փոս»
գ.
dul
«խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ.
долъ
«անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐՁԱԿ
(-ի, -աց)
(ուշ՝ նաեւ դերձիկ, դերզիկ)
«դերձակ, հագուստ կարող, կոշկակար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. darzīk
փոխատու լեզու՝ պ. darzī
«դերձակ»
Աճառյանը, հենվելով Լիդենի վրա, գտնում է, որ հնարավոր է համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից, որտեղից՝ հայ. դարձ եւ մ. պ. darzīk ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձականոց,
դերձակուհի,
դերձակություն
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՆԱԿ
«դժվար, դժվարին, դաժան, անողոք, սաստիկ, մոլեգին, չարաբարո»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dižndak
փոխատու լեզու՝ պ. dižand
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժնակագոյն,
դժնակութիւն,
դժնակատես,
դժնակալուր,
դժնակապէս
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։