Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 234 բառահոդված (էջ 7/24)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՄՍԱՀ «կոկորդիլոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. timsāh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՇՆԱՄԻ -ւոյ, -եաց «թշնամի, ոսոխ, հակառակորդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dušman
փոխատու լեզու՝ պ. dušman
Փոխառություն` մ. պ., պ. dušman:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թշնամենալ, թշնամիլ, թշնամություն, թշնամաբար, թշնամական
Մատենագիտություն
H. AG 154, 512; Աճ. ՀԱԲ 191-192
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
-ԺԵՏ (-ժետ, -ժատ) «(ա)-հար», «խփող, սպանող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. žat «խփել, սպանել»
իրան. հիմքերով ձեւերը հիմնականում ամբողջական փոխառություններ են
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախտաժետ, ախտաժետութիւն, դիւաժետել, դեւաժետել, լուսնաժետ, նենգաժետ, որկորաժետութիւն, որովայնաժետութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 228; Ջահ. ՀԼՊ 526
Էջ 283, սյունակ 1 Էջ 283
ԻԴԻՄԱՐ (եդիսար) «կորնգան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ηδύστρον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 238
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻԺ (-ի, -ից) (իւժ) «իժ, թունավոր օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ēgwhi- «օձ» *angwh(i)i-, *egwhi-/*ogwhi-, *eghi- ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իժակորիւն, իժացեալ, իժաբոյն, իժանոց, իժաբարոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἔχις, ὄφις
«օձ»
Մատենագիտություն
H. AG 450; Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՔԻՄ «ըմպան, երախ, կոկորդ» (բառարանային բառ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
քիմ-ի բառի ի նախդիրով ձեւը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
faux
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՅԾ (լոյծ «քանդում, քակում, արձակում») «լոյծ, հեղուկ, հեղուկային»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leug- «կոտրել, խախտել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 293-294) բխեցնում է *leu-/*lou- արմատից՝ *-ge/o մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուծանել, լուծումն, լուծութիւն, լուծանք, անլոյծ, դժուարալոյծ, զատելոյծ, անդամալոյծ, դիւրալոյծ, անլուծակի, լուծողական, լուծարք, անլուծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rujáti
«կոտրում է, ջարդում է»
հ. անգլ.
tolūcan
«քայքայել, կործանել»
լիտվ.
laučti
«կոտրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 686; Ջահ. ՀԼՊ 136; Աճ. ՀԱԲ 293-294
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆ IV «կտոր, բեկոր, փշուր (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՌՆ (-ի, -ից) «խառն, անմիատարր, խառնակ, պիղծ, միասին, (հգն.) զուգավորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խեթ. harna «շարժել, խառնել, խռովել, գրգռել»
բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնել, խառնելիք, խառնաբանջար, խառնագնաց, խառնախումբ, խառնակ, խառնակել, խառնուած, գիրկընդխառն, ընդխառնել, երկախառնել, ոգեխառնել, գիշերախառն, նոր-խառնակից, խառնակչութիւն, խառնակեցութիւն, խառնաշփոթ, խառնաշփոթութիւն, խառնճուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԼ (-ի, -աց) (խօլ, խուլ, բրբ. ղօլ) ««հիմար, խենթ. խեղճ» (բրբ. «տգեղ, անպըռգ, շատ կարճ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skēu-(t)- «կտրել, անջատել, քերել, քրքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khəu-l-)
Իմաստով մոտ է *(s)k(h)el- «ծռել» արմատից ծագող խեղ, խուլ բառերի հետ, բայց հնչյունական առումով ունի այլ ձայնավորում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւլանալ, խաւլութիւն, խաւլառատ, խաւլաբանութիւն, խաւլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skānti
«փսխում է, քրքրում է»
լիտվ.
kiãuras
«ծակուծկեն»
մ. վ. գ.
schiel
«բեկոր»
Տե՛ս նաեւ