Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 365, սյունակ 1
ԾՄԱԿ
(-ի, -աց)
«ծմակ, ստվերոտ տեղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *tem-
«մութ»
Առայժմ հնչյունաբանորեն անբացատրելի է նմանությունը հնդեւրոպական *t-ով սկսվող *tem- «մութ» արմատից ծագող բառերի հետ, որ նկատվում է նաեւ ծմրիլ բառի դեպքում. սա զուգահեռ է թմրիլ բառին, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմակային,
ծմականիստ,
ծմականալ,
ծմակին,
ծմակեցուցանել,
ծմակեցուցիչ,
անծմակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 377, սյունակ 1
ԿԱՂԿԱՆՁԵԼ
«կաղկանձել, վնգստալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gal-
«կանչել, ճչալ»
ունի նաեւ *glag- ձեւը
Կրկնավոր կազմություն՝ կազմված արմատի վերջի բաղաձայնական տարնմանությամբ եւ ուշ՝ կաղ- եւ կանձ (տե՛ս) արմատների բարդությամբ։ Առաջինը հազիվ թե գա հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատից, որն ունի նաեւ *glag- ձեւը։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 496) բուն արմատական ձեւն է համարում կանձ-ը, որ, ըստ նրա, հանդես է գալիս կնճաձայն բառի մեջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղկանձողական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Տե՛ս նաեւ
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ(Ա)ԿԻՆ
(-ի, -աց)
(կարակն)
«հյուսնի մի գործիք. կարկին. կամար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καρκίνος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարակնահատ,
կարակնաձեւ,
կարակնակերտ,
կարակնակերտութիւն,
կարակնապէս,
կարկնաբոլոր
Մատենագիտություն
H. AG 355;
Աճ. ՀԱԲ 544
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐԿԻՆՈՍ
(կար(կ)իկան «քաղցկեղ»)
«խեցգետին, քաղցկեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καρκινος
Մատենագիտություն
H. AG 355;
Աճ. ՀԱԲ 555
Էջ 396, սյունակ 1
Էջ 399, սյունակ 1
ԿԵՄ
(-ոյ)
(կետմ)
«կեմ, խոտե բոկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել, սեղմել, ճնշել, բոկ, շղթա»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gemos-)
որովհետեւ 1) *e-ն չի փոխվում ե-ի, եւ 2) *g-ն տալիս է կրկնակի արտացոլում` ճեմ, ճիմ եւ կեմ (հմմտ. *gʷenā->կին): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 571) համարում է փոխառություն` հուն. κημός «սանձ» բառից, որ իմաստով հեռու է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կետմատարագ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՆՍՈՆ
(կինսոն, կեսոն, կենոն, այլեւ կատոն, կատուն)
«հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κήνσον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573
Էջ 404, սյունակ 1
ԿԻՃ
III
(կինճ՞)
«քարի ծերպ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա հնդեւրոպական *geid- «ծակել, խայթել, խուտուտ ածել» արմատի հետ, որից՝ կիճ «խայթոց» (*gidio-)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՆ
(-ոջ, -աւ, կան-ամբ, կան-այք, -անց, -ամբք)
«կին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷen-
«կին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷenā-)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. qinnatum
«հետույք, հետեւի կողմ»
փոխատու լեզու՝ վրաց. ukan
«հետո, հետեւում»
փոխատու լեզու՝ մեգր. keni
«դեպի հետ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷenā- «կին» արմատից։ սեմական կամ քարթվելական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնութիւն,
զ-կնի,
կնահան,
զկնընթացաբար,
կնամոլ,
կնամոլի,
կնասեր,
կնամարդ,
կնամարդի,
կնատրութիւն,
կնատիլ,
կնահաճոյ,
կնոջածին,
կնոջական,
կնոջասեր,
կանամբի,
կանանի,
կանանոց,
կանանցաբարոյ,
կանանցածին,
կանանցական,
կանանցահանդերձ,
կանացի,
կանացաբար,
անկին,
բազմակնութիւն,
երկկին,
միակին,
կննարմատ,
քեռակին,
տագերակին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gna
(*gʷnā-)
հուն.
γυνή
հ. իռլ.
ben
հ. վ. գ.
qena
պրուս.
gena
հ. սլ.
žena
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 589;
Pok. IEW 473-474
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՆ-
(կուն-՞)
««ուժ» (կամ «ջիղ»՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gen-
«սերմել»
Բաղադրություն՝ կնեղ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնեղ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։