Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 253 բառահոդված (էջ 7/26)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՋ (գէճ) -ոյ (գէճ) «խոնավութիւն, թացութիւն, խոնավ, բաց, վավաշոտ, ցանկասեր, ականջի կեղտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guheid- «հեղուկ, խոնավ» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhoidhio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *guhoidhio-` *guheid- «հեղուկ, խոնավ» արմատից: հմմտ. հ. սլ. židŭkŭ «հեղուկ, ջրիկ» (հայ-սլավոնական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիջութիւն, գիջագոյն, գիջակն, գիջագործ, գիջալից, գիջին, գիջանալ, գիժագոյն, գիժական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
židŭkŭ
«հեղուկ, ջրիկ» (հայ-սլավոնական զուգաբանություն)
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈՐՓՈՒՐԱՅ (-ի, -ից) (գորփուրալ, գորբորայ, զօրբօրայ, զօրփօրալ, թօրփօրայ, թօրփօրալ) «լատինական եկեղեցու սեղանի սփռոց» (եկեղեցական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. corporale
փոխատու լեզու՝ լատ. corporalis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 586
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՒՐՇ «մեծ թմբուկ (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ ասոր. naqūšā «զանգակ, եկեղեցու կոչնակ»
ասոր. naqūšā «զանգակ, եկեղեցու կոչնակ» բառի նկուշ տառադարձության աղավաղումն է:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 599
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳՆԻ «դիրտ, մրուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ, փոշի, ծուխ, գոլորշի»
թրք. դեգ- «աղբ, թրիք, տղմուկերթ» համեմատությամբ։ cognates with *-m- suffix (fimus, dumblas) and *-l- suffix (dubli).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fimus
«գոմաղբ, աղբ. կեղտ» *-m- կազմիչով
լիտվ.
dumblas
«տղմ, տղմնում»
լատվ.
dubli
«տղմ. կեղտ» *-l- կազմիչով
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂԱՆԻ (տեղանի) «մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θολος
«կամարավոր կառույց»
հուն.
θολια
«ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ.
doel
«փոս»
գ.
dole
«փոքր փոս»
գ.
dul
«խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ.
долъ
«անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՄԱԿ «դմակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. duma- «պոչ»
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դմակեղ, գառնադմակ, գառնադմակիկ
Մատենագիտություն
H. AG 144; Աճ. ՀԱԲ 674
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՆՈՐ ««պատգարակ կամ մահիճ կամ դափոխս» (՞) (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կեղծ բառ՝ ստացված դնոց ձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 361
Էջ 206, սյունակ 1 Էջ 206
ԴՐԱԽ «կպած աղտ, կեղտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրախանք
Էջ 208, սյունակ 1 Էջ 208
ԴՐՈՒՍ «ես» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
դրումես բառի մասնատումից առաջացած կեղծ բառ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿԵՂԵՑԻ (-ւոյ, -եաւ) «ժողովուրդ, բազմություն, հավաքույթ, հավատացյալների հավաքույթ, տաճար, եկեղեցի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. εκκλησία
(հին) ... ησι > - եցի անցումով, որ ժողովրդական ստուգաբանության արդյունք է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկեղեցական, եկեղեցանալ, եկեղեցաշեն, եկեղեց(ե)պան, նախեկեղեցի
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 12-13