Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ից)
«գերան, մարդակ, մի օդերեւոյթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«լաստենի. գերան. ձող»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā- *uer(ն)nā-)
հիմքից։ (հայ-ալբանա-կելտական զուգաբանութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանալից,
գերանալիր,
գերանակիր,
գերանաձեւ,
գերանանալ,
բազմագերան,
բնագերան,
մայրագերան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
verrε
«լաստենի»
բրետ.
gwern
«կայմ. լաստենի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 540;
Pok. IEW 1169
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԺՄ(Ն)ԻԼ
(դժմ(ն)իլ)
«զայրանալ, բարկանալ, խռովել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 553) նախնական է համարում գժ-ով ձեւերը եւ դժ-ով ձեւերը կարծում է սխալ ստուգաբանությամբ դժ-ի առանձնացման հետեւանք. սակայն կարող է դժ-ով ձեւը լինել նախնական եւ ունենալ իրականական ծագում, եթե կապ չկա գժտիլ (գժդ-) բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գժմագոյն,
դժմագոյն,
գժմ(ն)ութիւն,
դժմութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Տե՛ս նաեւ
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՇԿՈՒՐ
«աթար, չորացած թրիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, սակայն բուն աղբյուրը եւ սրա բուն կազմությունը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գշկուրմուխ,
գշկրհոտ
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԳ
I
(-ոյ)
«գիրկ, ծոց. ծովախորշ, ծովածոց, առագաստի ուռած մաս, գոգավոր, փոս ընկած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghegh-
«ծռել, գոգավորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghogho-)
կրկնավոր ձեւ
(ըստ Լիդենի, կասկածով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոգել,
ընդգոգել,
գոգած,
գոգաձեւ,
գոգնոց,
անգոգ,
երկայնագոգ,
գոգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
gag
նորվ.
gagr
«շուռ տված, շրջված»
լիտվ.
gõgas
«ձիու թամբամաս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569;
Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՀ
«գոհ, գոհունակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *duš-gōh
իրանական ծագման վկայություն պետք է համարել դժգոհ ձեւը, որ հավանաբար բուն իրանական կազմություն է (*duš-gōh °)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոհանալ,
գոհություն,
գոհագողություն,
դժգոհ,
դժգոհիլ,
գոհունակ,
գոհունակություն,
գոհացուցիչ,
ինքնագոհ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 358
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
(-ի, -ից, -աց)
«հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն,
գոռոզանալ,
գոռոզաբար,
գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԹԱՅ
(գութան, նոր եւ բրբ.՝ գութան, քութան)
«գութան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
տարածված է կովկասյան լեզուներում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 587) համարում է կովկասյան («հարավային կովկասյան») ծագման բառ, բայց կովկասյան բառերի աղբյուրը նույնպես չի հավաստված։ Սակայն հմմտ. հ. հնդկ. kūtam «գութանի խոփ» բառը, որի կապը սրանց հետ հայտնի չէ (Մայrhoֆերը հակված է համարելու դրավիդյան ծագման բառ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
gutani
չեչ.
gota
այլեւ՝ ou.
guton, goton
ադրբ.
kotan
քրդ.
kotan
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 587;
Աճ. ՀԱԲ 587;
Абаев 527
Էջ 181, սյունակ 1
ԴԱՀԱՆԱԿ
(դահակն)
«թանկագին քար՝ հասպիս, մալախիտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. dahāna (dah(a)na)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դահանեկայ
Մատենագիտություն
H. AG 133;
Աճ. ՀԱԲ 614
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԿԱՅ
(գանքա)
«մի տեսակ թանկագին քար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստոյգ բառ: Ծագումն անհայտ է
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՇՆ
(-ին, -ինք, -անց)
«դաշինք, համաձայնություն, ներդաշնակություն, մեղմություն, պահպանակ, սաղավարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *dašn
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաշնակ,
դաշնաւոր,
դաշնագիր,
դաշնակից,
դաշնակապէս,
դաշնակայուր,
դաշնակել,
դաշնակումն,
ներդաշնակ,
դաշնակ,
դաշնամուր,
դաշնակահար,
դաշնակցութիւն,
դաշնակցել,
դաշնագիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 622
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։