Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 308 բառահոդված (էջ 7/31)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴԵՐ (ընտեր), -ի, -աց (անեզ.) «փորոտիք, խորք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *entero- «ներքին»
Բաղադրություն՝ տղրընդեր (տղրնտեր)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղրընդեր, տղրնտեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ántra
«ներքին»
հուն.
εντερα
«աղիք, փորոտիք, ընդերք»
լատ.
interus
«ներքին»
Մատենագիտություն
H. AG 447; Աճ. ՀԱԲ 125; Pok. IEW 313
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴՎԻՍԱՆԱԼ ««խոկալ» կամ «հնանալ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
նույնն է նախորդի հետ, բայց երկու ձեւերից ո՞րն է ճիշտ:
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿԵՆՈՒԼ «գցել, նետել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-) որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը
Բնիկ հնդեւրոպական` *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» արմատից, որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը (*sngu-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկեցիկ, զընկենու, թաւնընկեց, զեռընկեց, բացընկեցիկ, դիցընկեց, ընդվայրընկեց, ընդվայրընկեցիկ, լծընկեց, կարթընկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
*sinkwan
գոթ.
sigqan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken
«ընկնել, սուզվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿՂՄԵԼ «խորասուզել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guel- «խոր» *-m ածանցանով
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` բնիկ հնդեւրոպական *guel- «խոր» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)` *-m ածանցանով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկղմութիւն, ընկղմումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gilùmas, gelmė
լատվ.
dzelme
«խորություն»
ռուս.
—
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱՂ I «թաղ, քաղաքամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղնորդ, թաղերգիչ, թաղական, թաղակից, թաղամաս, թաղապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tellus
«երկիր, երկրամաս, հողամաս»
հ. խոր.
talam
«երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061; Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՌԱՄ (թարշամ, բոռոմ, թորշոմ) «թառամած, թոշնած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *trs- «չորանալ, ծարաւել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ters-)
բոռոմ, թորշոմ < *tors
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թառամիլ, անթառամ, անթառամական, թառամութիւն, թառամումն, դիւրաթառամ, վաղաթառամ, թարշամիլ, անթարշամ, թարշամելի, վաղաթարշամ, բոռոմիլ, թորշոմիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tarša
«ծարաւ»
աւ.
taršu
«չոր»
հուն.
τέρσομαι
«չորանալ»
լատ.
torreo
«չորացնել, այրել, խորովել»
հ. վ. գ.
durst
«ծարաւ»
հ. վ. գ.
durri
«չոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 155-156; Pok. IEW 1078
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓ «հատակ, տակ, խորք, պատյան, թափ, ուժ, պտույտ, թափում, փրկում, հափշտակում, կողոպուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)- «սյուն, նեցուկ, արմատ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *step-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թափընթափ, թափանց, թափանցանց, թափանցիկ, թափանցել, զառիթափ, յանկարծաքափ, թափուր, թափառ, թափառանք, թափառոտ, թափառական, թափուր, թափիչ, անթափ, ղեղաթափ, սրտաթափ, դժուարաթափ, դիւրաթափ, հողաթափ, մարդաթափ, թաւթափել, սթափել, սթափանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sthāpáyati
«դնում է, հիմնադրում է»
ռուս.
стопа
«ոտքի թաթ»
հ. անգլ.
steppan
«ամուր ոտք դնել, քայլել»
հ. վ. գերմ
stapf
«ոտնահետք»
հ. վ. գերմ
stapfal
«հիմք, քայլ, աստիճան»
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁՈՒԿ II «մի տեսակ ուտելի սունկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk-
Ծագումով թերեւս կապվում է նախորդի հետ: Հնդեւրոպական *tenk- արմատից ծագում են նաեւ բուսանուններ:
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԽՈՐ «կուզ (կենդանի)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 193) հնարավոր է համարում նույնացնել թոխորն-ի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193
Տե՛ս նաեւ
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԽՈՐՆ -ի, -աց «թունավոր կենդանի՝ օձ (?)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)