Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 74 բառահոդված (էջ 7/8)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԹԵԼ «խայթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
խայթ, խիթ եւ շիթ- ձեւերի յարաբերութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթող, շիթոց, շիթ(ա)ցաւ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԼ I (-ի, -աց) «շիլ, շիլական, ծռաչք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel- «ծռել, հենել, ծուռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլամիտ, շլութիւն, շլանալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՆԻ (հգն. շլին-ք) «պարանոց, վիզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-niio-)
այս արմատից կան մարմնի մասերի շատ ածանցներ, եւ «պարանոց» իմաստը հաճախ է արտահայտվել «ծռել» իմաստի միջոցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլնետակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kulni
«կրունկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՏԻԼ «խլրտալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «քշել, շարժել, արագ շարժման մեջ դնել»
շ-խ հերթագայությամբ (հմմտ. շեղ-խեղ)՝ ծագում է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԿԱԹԱԿ (շկօթակ, ըշկոթակ) «աքսոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *šikaftak
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 523) որպես աղբյուր նշում է մ. պ. *šikaftak ձեւը՝ կցելով šikaf-tan «ճեղքել» (ըստ Աճառյանի՝ «թիվը բյուր եւ անհամար առնել») բային՝ իմաստային յուրահատուկ անցումով՝ իբր «խեղելով աքսորել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 523
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՈՐՄ -ոյ «ողորմ, գութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
«ոչնչացնել, վնասել» արմատից, որից նաեւ եղեռն (տե՛ս)։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 556) համեմատում է գերմ. համիմաստ բառերի հետ՝ գոթ. arms, հոլ. arm, գերմ. arm «խեղճ, թշվառ», եւ վերականգնում է հայ.-գերմ. զուգաբանութիւն՝ հայերենի համար կրկնավոր տարնմանութեամբ (*որորմ>ողորմ) զարգացում. սակայն Պոկոռնին (Pok. IEW 1, 782) գերմ. արմատը հատկացնում է *orbho- «որբ» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորմիլ, ողորմած, ողորմածութիւն, ողորմուկ, անողորմ, անողորմածութիւն, աղիողորմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556; Pok. IEW 782
Տե՛ս նաեւ
Էջ 654, սյունակ 1 Էջ 654
ԶՈՒՀԻ (ճուհի, ճոհի) «ծաղրածու, խեղկատակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. juhī
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133
Էջ 663, սյունակ 1 Էջ 663
ՍԱԿԱՍ I «խեղկատակ, հիվանդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. saqat
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 159
Էջ 730, սյունակ 1 Էջ 730
ՏԽԵՂՃ
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 758, սյունակ 1 Էջ 758
ՓԱՆԱՔ «տկար, խեղճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spen- «կարոտ կամ պակասավոր լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sphn-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sphn-` *spen- «կարոտ կամ պակասավոր լինել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπάνις
«պակասություն, աղքատություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 479